sobota, 11 listopada 2017

Przemówienie z okazji Narodowego Święta Niepodległości, Strzyżów 11 listopada 2017 r.

Czcigodni Księża, Dostojni Goście, Szanowni Państwo

To już 99 lat od pamiętnych wydarzeń z 1918 r. Wówczas, po dramatycznych doświadczeniach I wojny światowej, po rozpadzie zaprojektowanego wiek wcześniej europejskiego porządku, w którym zabrakło Polski, gdy na Wschodzie i Zachodzie rozpalały się ogniska komunistycznej a następnie faszystowskiej rewolucji, Polacy konsekwentnie zdążali do upragnionej wolności, do niepodległego Państwa polskiego, do II Rzeczypospolitej. „Chcemy Polski niepodległej, abyśmy tam mogli urządzić życie lepsze i sprawiedliwsze dla wszystkich – mówił jeden z głównych twórców naszej niepodległości, Marszałek Józef Piłsudski, pod którego pomnikiem na strzyżowskiej ziemi dzisiaj się spotykamy. Do odzyskania państwowej i narodowej suwerenności w tym czasie przyczyniło się wielu wybitnych naszych rodaków. W okresie zaborów wbrew oczekiwaniom obcych mocarstw w kolejnych pokoleniach kwitła i rozwijała się polska kultura, podejmowane czyny zbrojne, krwawo tłumione przez wrogów nie tylko nie zabijały polskiego ducha, ale coraz dobitniej umacniały poczucie narodowej tożsamości. Marzenia o wolnej Ojczyźnie przekładały się na walkę i pracę, na wiele różnorodnych działań i inicjatyw, których wynikiem stała się upragniona niepodległość. Symbolami zwycięskich starań o wolną Polskę stali się nasi przywódcy z tamtych czasów: Józef Piłsudski i Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski i Wojciech Korfanty, Wincenty Witos, Jędrzej Moraczewski, Ignacy Daszyński. Za nimi stał cały naród czekający na wypełnienie testamentu minionych pokoleń.
Nie dziwi więc, że miesiące związane z zakończeniem I wojny światowej stawały się dla Polaków coraz bardziej radosne. W kolejnych polskich miastach rozbrajano obce oddziały wojska, przejmowano ośrodki administracyjne, formowano zręby polskiej państwowości. Działalność Legionów, organizacji patriotycznych, entuzjazm i mobilizacja społeczna, zbrojny czyn Wielkopolski, Śląska i niektórych wschodnich terenów, mądra polityka na arenie międzynarodowej, pozwoliły w krótkim czasie doprowadzić do zagwarantowania instytucjonalnego faktycznych dokonań i powstania po raz drugi w dziejach Polski Niepodległej – II Rzeczypospolitej, a następnie do skutecznej obrony młodego Państwa przed nawałą ze Wschodu w okresie wojny polsko – bolszewickiej.
Nie było nam dane zbyt często świętować ważnych dla każdego Państwa jubileuszy niepodległościowych. Tylko 10 lat później w 1928 r. powszechnie cieszono się z dziesięciolecia odrodzonego Państwa polskiego, czego dowodem są stojące do dzisiaj na naszej ziemi - m.in. w Gwoźnicy i Kobylu pomniki z tamtych lat. W 1938 r. 11 listopada obchodzono już jako święto państwowe, 5 lat później jednak trwała II wojna światowa, w 1968 r. 50 lat po wydarzeniach z 1918 r. władze komunistyczne zakazywały odwoływania się do czasów II Rzeczypospolitej, w 1993 r. 75 –lecie odzyskanej suwerenności przypadło zaś na niełatwy czas świeżych przemian ustrojowych. Tym bardziej więc obecnie, w przededniu stulecia odzyskanej niepodległości, mając w pamięci spełnione marzenia naszych przodków, mamy okazję, aby godnie uczcić piękny jubileusz setnej rocznicy odzyskania wolności narodowej i politycznej suwerenności.
Przykład i ramy prawne tworzy Rząd i Parlament Rzeczypospolitej, podejmując kolejne inicjatywy, mające na celu godne uczczenie 100-lecia odzyskania Niepodległości. Dla naszej społeczności rok 2018 będzie tym ważniejszy, że wówczas przypadnie także 250. rocznica wybuchu Konfederacji Barskiej, uznawanej za pierwsze polskie powstanie narodowe, w której istotną rolę odegrał nasz teren, z symboliczną przysięgą konfederatów przed obrazem Matki Bożej Strzyżowskiej.
Obchodząc dzisiaj Narodowe Święto Niepodległości na ziemi strzyżowskiej, 99 lat po wydarzeniach z 1918 r., pragniemy przede wszystkim złożyć hołd naszym przodkom, na czele z Marszałkiem Józefem Piłsudskim, których czyn doprowadził do upragnionej wolności. Chylimy czoła także przed członkami organizacji patriotycznych i wojskowych z tamtych czasów, w tym działających na terenie powiatu strzyżowskiego, angażujących się w walkę o wolną Polskę. Ze czcią wspominamy wszystkich bohaterów naszego narodu, których ofiara krwi i życia służyła przetrwaniu idei niepodległej Polski i umocnieniu państwa polskiego.
Dzisiejsze uroczystości, przypadające niejako w wigilię wielkich i ważnych jubileuszy niech będą dla nas wezwaniem do powszechnego, obywatelskiego zaangażowania na rzecz uczczenia zbliżających się rocznic. Wychodząc naprzeciw tym zadaniom 21 czerwca w Wiśniowej powołaliśmy Powiatowy Komitet Obchodów 100-lecia Odzyskania Niepodległości i 250-lecia Konfederacji Barskiej. Mając zaszczyt być na czele tego Komitetu pragnę zaapelować o powoływanie Komitetów Obchodów Jubileuszowych w naszych gminach i lokalnych społecznościach, o obywatelskie zaangażowanie w tym zakresie. Chcemy w rozpoczynającym się czasie narodowego jubileuszu zadbać o wszystkie miejsca upamiętnień, patriotyczne pomniki i symbole na naszym terenie, o groby naszych bohaterów znajdujące się w różnych miejscowościach powiatu strzyżowskiego. Pragniemy umocnić i ożywić patriotyczną tradycję naszej społeczności. Zapraszamy wszystkie środowiska, instytucje i podmioty, stowarzyszenia i osoby prywatne do współpracy w tym dziele. Mamy bowiem niewątpliwy zaszczyt żyć i korzystać z dobrodziejstw wolnego Państwa polskiego, co dla wielu naszych przodków było niedościgłym marzeniem. Pokażmy więc nasze przywiązanie do idei wolnej Ojczyzny, ukażmy piękno polskiej historii, tradycji i kultury, języka polskiego, którego obrona była jednym z wyznaczników walki o wolną Ojczyznę. Niech to będą inicjatywy wyjątkowe, jak na to zasługuje wyjątkowy czas, w którym żyjemy.

Czcigodni Księża, Szanowni Państwo

Kończąc niniejsze wystąpienie pragnę skierować słowa podziękowania do wszystkich, którzy biorą udział w dzisiejszych powiatowo – gminnych obchodach Narodowego Święta Niepodległości i przyczynili się do ich organizacji. Dziękuję Czcigodnemu Księdzu Dziekanowi Janowi Wolakowi za przewodniczenie w ofierze Mszy Świętej w strzyżowskiej kolegiacie w intencji Ojczyzny a ks. Proboszczowi Parafii Św. Józefa Sebastiana Pelczara w Strzyżowie Julianowi Jarząbowi za wygłoszoną homilię. Panu Burmistrzowi Strzyżowa, przedstawicielom i pracownikom samorządów: gminy Strzyżów i powiatu strzyżowskiego za współorganizację i przygotowanie dzisiejszych uroczystości. Dziękuję Strzyżowskiej Orkiestrze Dętej za uświetnienie naszych obchodów. Dziękuję za wytrwałą obecność kombatantom i żołnierzom, Związkowi Strzeleckiemu, służbom mundurowym, delegacjom i pocztom sztandarowym, dyrektorom i przedstawicielom samorządowych jednostek organizacyjnych oraz dzieciom i młodzieży, strzyżowskim przedszkolakom wraz z ich opiekunami, osobom zaangażowanym w ubogacenie kulturalne naszego Święta, gościom i wszystkim obecnym. Dziękuję mieszkańcom za wywieszenie flag państwowych i uczestnictwo w różnych uroczystościach patriotycznych na terenie całego powiatu strzyżowskiego. Zapraszam jednocześnie do udziału w dalszej części dzisiejszych obchodów, w tym o godz. 16.00 do Kościoła Parafialnego w Dobrzechowie na XI już Patriotyczne Spotkania Chóralne „Z pieśnią ku wolności”, w których wezmą udział zespoły z wszystkich gmin powiatu strzyżowskiego.

Dziękuję za uwagę.



piątek, 11 sierpnia 2017

Ziemia Święta 2017

Niezwykłe to doświadczenie na własne oczy oglądać to, o czym czytamy, co sobie wyobrażamy, o czym słuchamy podczas każdej Eucharystii... Dolina Ezdrelon, Jezioro Genezaret i odkopane miasto Kafarnaum, Pustynia Judzka, rzeka Jordan, Jerozolima, Nazaret, Betlejem... Ziemia wielkich religii, ziemia początków naszej wiary, Święta Ziemia...

Góra Oliwna - kościół "Ojcze nasz..."
Kamienne, oświetlone słońcem mury Jerozolimy, z twierdzą Dawidową. Skaliste zbocza Góry Oliwnej z grobami pobożnych Żydów nad Doliną Jozafata. Piaskowe wzgórza Pustyni Judzkiej i kanion z drogą prowadzącą z Jerycha do Jerozolimy.

Pole Pasterzy w Betlejem
Góra Kuszenia a u źródeł Jordanu krwisto zabarwione skały Cezarei Filipowej. Na Doliną Gehenny betonowy mur oddzielający żydowską Jerozolimę od arabskiego Betlejem. Zaczynamy od pustego Grobu. Golgota zamknięta we wnętrzu świątyni. W oszklonych ramach widoczne pęknięcie w skale, wyżej miejsce, w którym stał krzyż, gdzie jak Tomasz wkładamy ręce, aby dotknąć, zobaczyć...

Źródła rzeki Jordan
Wspomnienie Świętej Heleny i wypraw krzyżowych. Twierdza Heroda znaczona krwią młodzianków. Trwająca przez wieki obecność chrześcijan różnych obrządków. Franciszkanie strzegący źródeł naszej wiary od 800 lat. Pokora i prośba wygrała tam, gdzie ugiął się miecz. Dojmujące odczucie rywalizacji wyznań, narodów, kultur... Jerozolima - miasto burzone 70 razy. Ziemia mierzona w centymetrach. Błoto nad Morzem Martwym, które leczy, woda, która uzdrawia, zachwycający kolor Jeziora Galilejskiego. W Ain Karem i Betanii błogi spokój rajskich ogrodów. Ziarno gorczycy mniejsze niż ziarnko maku. I Zacheuszowa sykomora.

Góra Tabor
Daktylowe palmy Jerycha, oliwne ogrody Getsemani. Liście z drzew laurowych, dojrzewające owoce drzewa pieprzowego. I idące za miejscem słowo - święte, prawdziwe - w obliczu tej Ziemi - wyjaśnione i zrozumiane. W palącym słońcu schronienie dają groty. W Betlejem, na Polu Pasterzy, Grota Narodzenia i Grota Zwiastowania, Grota Mleczna, nawet ta w której więziono Niewinnego.

Droga z Jerozolimy do Jerycha
Żydzi zmierzają do zachodniej Ściany Świątyni, obok złota kopuła meczetu i szara Bazylika Zmartwychwstania. Pusty Wieczernik zaświadcza o trudnej przeszłości. Wąskimi uliczkami, wśród straganów, w tłumie przechodniów i kupców droga na krzyż. Z żołnierzami w oliwkowych mundurach, z pamiątkami po wygnanej armii... Msza i wino w Kanie Galilejskiej. I łowienie ryb na jeziorze. "Ty jesteś Piotr" - skała.

Stacja drogi krzyżowej na ulicach Jerozolimy
Mimo słabości i mimo zdrady. "Paś owce moje". Góra błogosławieństw i miejsce chrztu, gdzie do dzisiaj zanurzamy się lub przynajmniej brodzimy po wodzie.  "Ojcze nasz...", zaśnięcie Matki Bożej i jak oazy na pustyni miasta proroków. Majestatycznie wznosząca się nad okolicą Góra Tabor i patrzący na Jeruzalem, jakże wymowny kościół "Dominus flevit".

Bazylika Grobu Pańskiego
Na łodzi nad Jeziorem Galilejskim, gdy zarzucona po raz trzeci sieć nadal jest pusta, cicho rozbrzmiewa tęskny hymn rybaków.

środa, 3 maja 2017

Przemówienie podczas powiatowo - gminnych obchodów Narodowego Święta Trzeciego Maja, Strzyżów 03.05.2017 r.

Czcigodny Księże Dziekanie, Szanowni Państwo, Drodzy Mieszkańcy

Gromadzimy się dzisiaj, aby uczcić Święto Matki Bożej Królowej Polski oraz 226. rocznicę uchwalenia Konstytucji z 1791 r., nazywanej Konstytucją 3 maja. To wydarzenia ważne dla każdego Polaka, łącząc bowiem aspekt religijny i republikański, podkreślają wymiar duchowy naszego patriotyzmu a także związek dziejów Polski z tradycją demokratyczną.
Obranie Maryi polską królową ściśle związane było z przełomowymi dla naszego narodu momentami. Na tej drodze znajdziemy osoby o wyjątkowej świętości, jak Św. Andrzej Bobola – jezuita, który ułożył śluby Jana Kazimierza w 1656 r., wybitni poeci i pisarze, żołnierze walczący o wolność Ojczyzny i innych narodów, ks. Prymas Stefan Wyszyński czy umiłowany Ojciec Św. Jan Paweł II, który został kanonizowany wraz z Janem XXIII – papieżem, który Najświętszą Marię Pannę ogłosił w 1962 r. główną patronką Polski. Ten wymiar religijny naszego świętowania warto przypomnieć również tutaj w Strzyżowie, gdzie czczony jest cudowny wizerunek Maryi, przed którym przysięgali konfederaci barscy i który trafił na sztandary miłujących Ojczyznę powstańców walczących w szeregach konfederackich.
Gdy dzisiaj pytamy o znaczenie Konstytucji 3 maja, zazwyczaj wracamy do czasów sprzed 226. lat. Przypominamy czas I Rzeczypospolitej, dumni jesteśmy z drugiej na świecie, spisanej ustawy zasadniczej, wspominamy tragiczne dzieje upadku naszego państwa i kolejnych rozbiorów Polski. Warto jednak zaakcentować inny wymiar 3 – majowych obchodów, zwłaszcza że jesteśmy w przededniu przygotowań do ważnej rocznicy – 100 - lecia odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r.
Święto 3 maja ma wymiar narodowy. Obchodzone już w I Rzeczypospolitej, uchwalone zostało 29 kwietnia 1919 r. na posiedzeniu Sejmu Ustawodawczego, aby dać wyraz historycznej ciągłości i umocnić rodzącą się wówczas polską państwowość. Wcześniej w całym kraju powoływane były komitety złożone z przedstawicieli władz lokalnych i organizacji społecznych, które czuwały nad przygotowaniem i godnym uczczeniem pierwszego święta państwowego po odzyskaniu niepodległości. Obchodzono je jako kontynuację tradycji z okresu zaborów, kiedy to Polacy w kraju i za granicą podczas obchodów 3 maja starali się zamanifestować przywiązanie do polskości i narodową jedność.
Jak pisze historyk II Rzeczypospolitej „Święto Narodowe miało być kolejnym elementem budowania pozycji i tworzenia przekonania, że Polacy są narodem zasługującym na oddzielne i niezależne państwo.” I dalej: „Podkreślenie, że Polska była w awangardzie nowoczesności zaprzeczało propagandzie intelektualistów niemieckich i rosyjskich, którzy skorzy byli do pielęgnowania mitu o społeczeństwie polskim niezdolnym do tworzenia własnej odrębności czy państwowości.” To dlatego marszałek Wojciech Trąmpczyński mówił o zadaniach Sejmu Ustawodawczego w 1919 r.: „Dziś stanęliśmy przed tym samym zadaniem, jakie ongi miał Sejm Czteroletni przed trzecim maja. I dziś mamy kłaść fundament pod gmach państwowy narodu naszego, mamy zagrodzić drogę wszelkiej możliwej anarchii.”
Tak rodziły się państwowe obchody Święta 3 maja. W wolnej Polsce jest to święto radosne, poprzedzone Dniem Flagi Państwowej i 1 majowym Świętem Pracy. Długa tradycja tych obchodów, podobnie jak ponadtysiącletnia już historia naszego Narodu stanowi dla nas powinność pielęgnowania tej tradycji, przeniesienia tego, co najlepsze i najpiękniejsze w naszej historii do czasów współczesnych i przekazania kolejnym pokoleniom.
Cieszę się, że podczas wspólnych powiatowo – gminnych obchodów naszego narodowego święta możemy wspólnie spotkać się tutaj w Strzyżowie jako stolicy naszego powiatu, aby zamanifestować to samo przekonanie, które towarzyszyło pokoleniom naszych przodków – że Polska to wielka rzecz i że warto być Polakiem.
Pragnę podziękować czcigodnemu Księdzu Dziekanowi za sprawowanie ofiary Mszy Św. w intencji Ojczyzny a także wszystkim osobom, organizacjom i innym podmiotom za uczczenie dzisiejszego święta. Skłaniamy głowę przed pocztami sztandarowymi i szacownymi kombatantami. Miło widzieć żołnierzy, orkiestrę, dzieci i młodzież oraz mieszkańców biorących licznie udział w naszych uroczystościach. W imieniu swoim, wspólnie z Panem Wicestarostą, członkami Zarządu i Rady Powiatu Strzyżowskiego dziękuję Panu Burmistrzowi wraz ze współpracownikami, wszystkim pracownikom zaangażowanym w godne przygotowanie i przeprowadzenie dzisiejszych obchodów. Pozwolę sobie zakończyć tę krótką refleksję przywołaniem częstej parafrazy słów znanej trzeciomajowej pieśni: „Wiwat Maj, trzeci maj, dla Polaków wolny kraj!”

Dziękuję za uwagę i życzę przyjemnego świętowania.

niedziela, 16 kwietnia 2017

Rzeczywistość wiary

Wyżyną wiedzie droga starych Mistrzów. Stąpasz ostrożnie, wąska ścieżka nie pozwala wyrównać kroku. Na przekór ośnieżonym szczytom. Pokusa kieruje wzrok ku żyznej dolinie: łąk i lasów, pól i nieznanych owoców. Zasłona mgieł podnosi się ku górze. W leśnych ostępach mienią się promienie światła. Tam pierwszy znak. Podążając tym śladem, odnajdujesz siebie przed wiekami. Z duszą i z ciałem. Z wyżłobioną raną w twardym kamieniu. Na pożółkłej mapie ciemności. Na dnie nieczułego serca. Przez tysiące lat. Pod szczytami prowadzi skalista ścieżka. Nie sam idziesz z odległej przeszłości, nie sam. Ryzykowna przeprawa nad przepaścią, nad otchłanią wymagającą męstwa. O wschodzie słońca krok ku górze. Wąski, skalisty trakt. Kruche przeczucie zostawionych znamion. Na wyciągnięcie ręki, nad głową oświetloną pochodnią, w środku leśnej gęstwiny. Z trudem poruszanych warg, z nieistniejącego wnętrza, z tarczą milczenia zamykającego wrota. Podana, przyjazna dłoń, chybotliwy płomień świecy. Za skalnym załomem, progiem wyznaczającym granice, życiodajny oddech wiatru. Zalana słońcem przestrzeń kwiecistej doliny. Dni, noce i miesiące. Słowa zamknięte w księdze. Schylone pod ciężarem plecy. Dzwony bijące w brunatnej ziemi. Soczysta zieleń wiosny z podwójną taflą jeziora. Nieodległe przesłanie z dalekiego kraju. Drogami w górę rzek. Ustami wybranych przekazywane pokoleniom z drewna i kamienia. Zwały chmur przemierzające błękit nieba. Cierpienie, które uzdrawia, obietnica, która nie przemija. Prosta mądrość białego miłosierdzia. Pusta grota trwającej nadziei.

sobota, 31 grudnia 2016

Mija rok 2016

Dobiega końca rok 2016. Dla naszej wspólnoty samorządowej był to ważny okres, pełen wytężonej, ale i owocnej pracy. Warto przypomnieć, że zadania przypisane samorządowi powiatowemu w Strzyżowie wykonuje na co dzień blisko 1 tys. pracowników w jednostkach administracyjnych, oświatowych, pomocy społecznej, ochrony zdrowia, w powiatowych służbach, inspekcjach i strażach. To wspólna praca - każdego zatrudnionego pracownika, ale także firm współpracujących oraz innych podmiotów, które z nami współdziałają, składa się na to, co określamy jako realizację przypisanych powiatowi zadań publicznych. Za tę pełną serca, trudu, nierzadko i poświęcenia codzienną pracę chciałbym Państwu serdecznie podziękować.
Był to rok ważny, w którym miały miejsce istotne zdarzenia, w jakiś sposób przełomowe dla społeczności powiatowej. I nie chodzi tylko o wydarzenia w sferze symbolicznej, jakimi niewątpliwie były religijne obchody 1050 - lecia chrztu Polski czy Światowe Dni Młodzieży, w których przygotowanie i przeprowadzenie na poziomie diecezji rzeszowskiej włączyły się aktywnie kapłani, rodziny, młodzież z różnych miejscowości. Długo w pamięci zostaną nam zapewne: wizyty naszych gości, m.in. z Chin i Ukrainy, wydarzenia religijne i kulturalne, jak chociażby pięknie przygotowane koncerty na strzyżowskim Rynku czy w Dobrzechowie. Okazale, jak sądzę, i godnie, z dużym zaangażowaniem społecznym i obywatelskim obchodzimy co roku święta patriotyczne: Narodowe Święto Niepodległości czy rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja.
W mijającym roku bardzo konkretny wymiar - przede wszystkim dla naszych rodzin oraz najmłodszych mieszkańców, gdyż dla nich ta pomoc jest przeznaczona, ale także dla samorządów gmin - miał rządowy program wsparcia w wychowaniu dzieci, popularnie zwany "Programem 500+", który został rozpoczęty w 2016 r. Poprzez budżety gmin z budżetu Państwa na ten cel zadysponowane zostały znaczne środki, przyczyniając się istotnie do poprawy sytuacji finansowej, nieraz bardzo trudnej, rodzin wychowujących dzieci. Pośrednim efektem programu było także istotne wzmocnienie parametrów finansowych gminnych budżetów, które na ten cel otrzymały dotacje szacowane na początku roku na ok. 30 mln zł. Będzie to wg zapowiedzi rządu RP stałe, coroczne wsparcie, w związku z tym i bezpośrednie i pośrednie efekty tego programu, począwszy od 2016 r. będą już stale obecne w naszej lokalnej rzeczywistości.
We wrześniu 2016 r. zanotowaliśmy w naszym powiecie najniższą od 16 lat stopę bezrobocia. Była ona co prawda nadal wysoka, bo sięgająca ponad 17%, była też nadal jedną z najwyższych wśród powiatów w województwie, ale mimo wszystko trzeba stwierdzić, że od wielu lat nie mieliśmy tak dobrej sytuacji na rynku pracy. Oczywiście jest to przede wszystkim wynik z jednej strony istotnej ciągle emigracji młodych osób z naszego terenu, z drugiej zaś wkraczających na rynek pracy roczników niżu demograficznego, na pewno jednak także efekt aktywności mieszkańców, tworzenia i umacniania podmiotów gospodarczych, rozwoju rynków pracy w sąsiednich większych ośrodkach, szczególnie w Rzeszowie i innych podobnych, niewątpliwie pozytywnych zjawisk gospodarczych.
Samorząd powiatowy w Strzyżowie, jak co roku, skupił się na przygotowaniu i realizacji wielu projektów, o które wnioskowali sami mieszkańcy i ich przedstawiciele, zabiegali Państwo Radni Rady Powiatu, członkowie Zarządu Powiatu, szefowie i dyrektorzy jednostek powiatowych. W 2016 r. po raz pierwszy jako samorząd powiatowy mogliśmy skorzystać ze środków przeznaczanych na rozwój obszarów wiejskich z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, który w naszym kraju wykorzystuje środki Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Otrzymując 63% dofinansowania, współpracując także ściśle z samorządami gmin w realizacji tych projektów, Powiatowy Zarząd Dróg przeprowadził inwestycje na drogach: Gwoździanka - Żarnowa, Czudec - Niechobrz, Różanka - Grodzisko. Dotacja rządowe w wysokości od 50 do 80% wartości zadań pozwoliły nam zrealizować inne ważne zadania: przebudowy mostów w Pstrągowej i Oparówce, modernizację kolejnych odcinków dróg powiatowych: w Brzeżance, Jaszczurowej, Bliziance, Jazowej i Kobylu. W tym roku, ze względu na zmienione kryteria, nie udało nam się niestety otrzymać dofinansowania na przebudowę dróg z rządowego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych, w związku z tym opóźniły się planowane prace, ale utrzymanie zawartego porozumienia z samorządami gmin pozwoli na wykonanie chodników, a tym samym poprawę bezpieczeństwa w Konieczkowej i Wysokiej Strzyżowskiej. Rozpoczęliśmy te zadania w ostatnich miesiącach mijającego roku a ich dokończenie planujemy w pierwszej połowie 2017 r.
29. grudnia podpisaliśmy umowę z warszawską  firmą EVERSPORT na wykonanie zasadniczej części prac w ramach przygotowywanego przez kilka ostatnich lat projektu budowy boiska lekkoatletycznego "Orlik" przy Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym we Frysztaku. Do końca roku powstanie tam nowoczesny obiekt, wzbogacający ofertę sportową, rekreacyjną i turystyczną  naszego terenu, a szczególnie atrakcyjność samego Ośrodka, w którym edukację pobierają dzieci z kilkunastu powiatów województwa podkarpackiego i sąsiednich. Projekt ten jest pierwszym z kilku, które przygotowujemy do objęcia współfinansowaniem z funduszy europejskich na lata 2014 - 2020. Wkrótce ogłosimy przetarg na wykonanie głębokiej termomodernizacji zakupionego budynku przy ul. Parkowej w Strzyżowie, wraz z połączeniem z budynkiem Starostwa Powiatowego, budynku hali urządzeń konwencjonalnych w Centrum Kształcenia Praktycznego w Dobrzechowie. W 2016 r. udało się nam skutecznie aplikować o środki na te kilkumilionowe inwestycje. Inne, przygotowywane obecnie lub już złożone przez nasz samorząd projekty to m.in. rewitalizacja zabytkowej oficyny w zespole parkowo - dworskim w Wiśniowej, dokończenie rozbudowy Szpitala Powiatowego, budowa nowych chodników przy drodze Frysztak - Gogołów - Klecie i in. Szczególnie ważnym zadaniem będzie intensywnie obecnie przez nas przygotowywany projekt dokończenia modernizacji Szpitala Powiatowego w Strzyżowie poprzez połączenie wszystkich budynków, w tym budowę przewiązki, wyposażenie w nowoczesną aparaturę medyczną, dostosowanie pomieszczeń do istniejących wymogów, a przez to poprawę warunków pracy personelu, pobytu i leczenia pacjentów.
Koniec roku przyniósł nam też uwieńczenie kilkuletnich starań o powstanie pracowni tomografii komputerowej w strzyżowskim szpitalu. Potrzebę takiego urządzenia na obecnym etapie badań medycznych zgłaszali nam lekarze, Pan Dyrektor, personel medyczny, sami pacjenci. Cóż z tego, gdy okazało się, że tego urządzenia najzwyczajniej nie ma gdzie postawić w istniejących pomieszczeniach... Wówczas Pan Wicestarosta Jan Stodolak wysunął propozycję, aby ze środków budżetu powiatu, podobnie jak to miało miejsce wcześniej w odniesieniu do budowy Przychodni Rehabilitacyjnej przy ul. Parkowej, zrealizować część szerszego projektu rozbudowy szpitala, tj. budowę pomieszczeń, w których zlokalizowana byłaby pracownia TK i kaplica. Przez ponad rok trwały prace, których koszt zamknął się kwotą ok. 600 tys. zł. Wiosną mijającego roku, znając termin zakończenia prac budowlanych, wystąpiliśmy do Pani Wojewody z prośbą o złożenie wniosku do Pani Premier Beaty Szydło o przekazanie dotacji na ten cel, gdyż urządzenie takie kosztuje niemało  - 2 - 2,5 mln zł. Pani Wojewoda przychylnie rozpatrzyła nasz wniosek, poparł go również Marszałek Województwa. Byliśmy u P. Posłów Kazimierza Moskala, Zbigniewa Chmielowca, prosiliśmy o wsparcie inne osoby, także spoza naszego regionu. Wydawało się, że wszystko idzie w dobrym kierunku, gdy po wakacjach przyszła informacja, że nasz wniosek negatywnie zaopiniował... Minister Zdrowia. I wtedy od początku: nowe starania, odwołanie do Pani Premier, wielkie, naprawdę decydujące zaangażowanie Pana Wicestarosty oraz skuteczna pomoc ze strony Pani Poseł Krystyny Wróblewskiej, przychylność innych osób i zaangażowanie P. Dyr. B. Kazalskiego (wspólnie z P. Dyrektorem, P. Wicestarostą, P. Posł. Stanisławem Piotrowiczem byliśmy m.in. u P. Wiceministra Zdrowia Jarosława Pinkasa), sprawiły, że Pani Premier uznała nasze argumenty i otrzymaliśmy w ostatnich miesiącach mijającego roku dotację na ten cel w wysokości ponad 1,7 mln zł. Wtedy trzeba jeszcze było zgodnie z prawem wydać te pieniądze... napisać specyfikację, przeprowadzić procedurę zamówienia publicznego, wybrać dostawcę, a to wszystko musiało się odbyć do końca roku. I tu znowu wielkie zaangażowanie - tym razem pracowników SP ZOZ i Pana Dyrektora Pana Doktora Adama Bieryło, wsparcie z ościennych ośrodków i szczęśliwie, w połowie grudnia mamy już ... na razie w kartonach nowy 64 - rzędowy tomograf General Electric Healthcare OPTIMA CT 660, który służył będzie do pogłębionych badań m.in. kardiologicznych, chorób wewnętrznych, a nawet w części onkologicznych. Niewątpliwie będzie to nowa jakość w naszej lokalnej medycynie. Obecnie rozpoczynają się prace przystosowujące pomieszczenie do zakupionego urządzenia. Jego uruchomienie planujemy w pierwszych miesiącach 2017 r., podobnie jak oddanie skromnego, choć jak sądzimy godnego miejsca na kaplicę szpitalną, która do tej pory funkcjonuje jako część korytarza...
Zakup tomografu, tak jak i inne zadania to dla nas duża radość, że udaje się coś dobrego zrobić w naszej społeczności. Do tego dochodzą ważne, historyczne zadania, planowane na naszym terenie, jak budowa obwodnic: Czudca i Strzyżowa, kolejnych odcinków drogi ekspresowej S-19, co potwierdził na konferencji w Łańcucie Pan Minister Andrzej Adamczyk (na ternie powiatu strzyżowskiego planowane są m.in. trzy tunele, pierwszy już wkrótce ma powstać w Babicy), modernizacja kolejnych odcinków dróg wojewódzkich, linii kolejowej i in.
W 2016 r. z przyjemnością obserwowałem rozwijającą się działalność nowych jednostek, które jako Rada i Zarząd Powiatu zdecydowaliśmy się powołać na terenie naszego powiatu. Centra Kształcenia Praktycznego w Czudcu i Dobrzechowie, Powiatowe Centrum Kultury i Turystyki w Wiśniowej coraz mocniej wrastają w lokalny krajobraz, wypełniając swoje zadania, ale również dobrze służąc środowisku, w którym działają, ciesząc się dobrą opinią i rozwijając coraz bogatszą ofertę usług. Cieszy również dobra, merytoryczna i konkretna współpraca z samorządami gmin na terenie powiatu strzyżowskiego. Jej wyrazem są stale podejmowane, nowe inicjatywy - w ostatnim roku kontynuowaliśmy m.in. wspólne dla zarządzanych przez wszystkie samorządy budynków użyteczności publicznej zakupy energii elektrycznej i gazu - dla tych zamówień liderem grupy zakupowej był samorząd powiatowy. Dzięki temu zaoszczędzimy wspólnie przez najbliższe lata znaczne środki, które będą mogły być przeznaczone na inne cele. Stałą naszą działalnością jest także pomoc finansowa w odnowie obiektów zabytkowych na obszarze powiatu, samodzielna organizacja oraz wspieranie wydarzeń w dziedzinie kultury, sportu i turystyki, osób i stowarzyszeń rozwijających lokalną kulturę, zawodników z naszego terenu osiągających wysokie wyniki sportowe, przyznawanie stypendiów dla uczniów i absolwentów i inne tego typu działania.
Praca samorządu powiatowego to jednak przede wszystkim codzienne wykonywanie naszych obowiązków na rzecz mieszkańców: dbanie o bezpieczeństwo, realizacja różnorodnych usług administracyjnych, pomoc w trudnych sytuacjach życiowych i in. To chleb codzienny wszystkich osób zatrudnionych w naszych jednostkach. Mam wielką nadzieję, że jako mieszkańcy i osoby korzystające z tych usług, oceniacie Państwo tę pracę pozytywnie. Chciałbym, żeby tak właśnie było, bo do tego jesteśmy, jako administracja i służby publiczne, powołani. Oczywiście w tej pracy, także w minionym roku, były momenty trudne, nie wszystkie oczekiwania, prośby i postulaty udało się zrealizować. Wyzwania formułuje bieżąca sytuacja, narzucone plany dotyczące także naszych jednostek, niż demograficzny, z którym borykamy się w placówkach oświatowych, roszczenia reprywatyzacyjne i wiele innych. Część z nich kierują do nas nasi pracownicy, a dobry przykład daje rząd RP, podnosząc od 1. stycznia zacznie płacę minimalną... 
Nowy Rok to nowe plany i nowe nadzieje. Z takimi pozostajemy, dziękując za wszystko to, co dobrego spotkało nas i naszą społeczność w mijającym już 2016 roku. Do Siego Roku:)
Z najlepszymi życzeniami
Wasz Starosta

piątek, 11 listopada 2016

Przemówienie z okazji Narodowego Święta Niepodległości - Strzyżów 11.11.2016 r.

Czcigodni Księża, Dostojni Goście, Szanowni Państwo, Droga młodzieży!


11 listopada, obchodząc Narodowe Święto Niepodległości, gromadzimy się także jako wspólnota powiatowa, gminna i parafialna, aby podobnie jak ma to miejsce w wielu miejscach w kraju i za granicą, w tym we wszystkich gminach naszego powiatu, zamanifestować przywiązanie do Ojczyzny i podziękować za jej niepodległość, za to że, dzięki przelanej krwi naszych przodków, dzięki ich talentom, poświęceniu i trudnej nieraz pracy my - współcześni cieszyć się możemy tym, że jesteśmy we własnym, polskim domu. „Polska to jest wielka rzecz” pisał Stanisław Wyspiański w „Weselu” i także my dzisiaj to myślenie i tę wizję chcemy kontynuować.
Pan Andrzej Duda – Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w orędziu skierowanym do narodu z okazji dzisiejszego święta mówił o potrzebie jedności i wspólnoty, o tym, by różne style i sposoby świętowania prowadziły nas do myśli o łączności i więzi między wszystkimi Polakami, bo tylko Polska zjednoczona będzie krajem silnym i znaczącym. Trzeba w pełni podzielić to przekonanie. Wspólnota narodowa i jej różnorodne manifestacje są wartością, która nas buduje i umacnia. Myślenie i praca w jednym kierunku pozwoli na osiągnięcie celów, które służyć będą polskim rodzinom, mieszkańcom naszego kraju, społecznościom na różnych poziomach. Nie bójmy się stojących przed nami wyzwań. Mamy dobre wzory z przeszłości, kiedy to wolna Polska jako cel dążeń dla kolejnych pokoleń była tylko niedosiężnym pragnieniem. W tym kontekście nam, współczesnym Polakom, mimo istniejących problemów i trudności jest o wiele łatwieJ

Dostojni Goście, Szanowni Państwo,

Kiedy w 1905 r. Henryk Sienkiewicz, którego rok obecnie obchodzimy, odbierał literacką Nagrodę Nobla powiedział wówczas: "[…] zaszczyt ten, cenny dla wszystkich, o ileż jeszcze cenniejszym być musi dla syna Polski!... Głoszono ją umarłą, a oto jeden z tysiącznych dowodów, że ona żyje!... Głoszono ją niezdolną do myślenia i pracy, a oto dowód, że działa!... Głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że umie zwyciężać!"
Wkrótce minie symboliczne 100 lat od czasu, gdy po 123. latach niewoli Rzeczpospolita Polska pojawiła się na mapach świata. Wiele się później wydarzyło, ale mimo upływu czasu także my, współcześni Polacy, również tutaj, pod pomnikiem twórcy niepodległości Marszałka Józefa Piłsudskiego wyrazić możemy podziw dla determinacji i dokonań tych, którzy najpierw z bronią w ręku a następnie ciężką pracą przyczynili się do wywalczenia, obrony i umocnienia niepodległej Polski, jaką była II Rzeczpospolita. Ta piękna tradycja mobilizuje nas dzisiaj do budowy Polski demokratycznej, ale również Polski silnej, zasobnej i nowoczesnej, sprawnej w działaniu i rozumiejącej na wszystkich poziomach, co to znaczy dobro wspólne i jakie wartości leżą u podstaw naszego Państwa. Warto to przypomnieć, gdy obchodzimy 1050 rocznicę chrztu Polski, a podczas tegorocznych Światowych Dni Młodzieży także tutaj – w Strzyżowie odwiedziła nas młodzież z całego świata. Obecny z nami podczas tego wydarzenia Papież Franciszek na Wawelu podczas w Krakowie mówił do nas:

"Świadomość tożsamości, wolna od manii wyższości, jest niezbędna dla zorganizowania wspólnoty narodowej na podstawie jej dziedzictwa humanistycznego, społecznego, politycznego, ekonomicznego i religijnego, aby inspirować społeczeństwo i kulturę, zachowując je wiernymi wobec tradycji, a jednocześnie otwartymi na odnowienie i na przyszłość."
To ważne przesłanie, które stanowiąc kontynuację tak drogiej nam myśli i osoby Świętego Jana Pawła II będzie inspiracją dla naszych działań w wielu różnorodnych obszarach służby Ojczyźnie i działalności publicznej.

Szanowni Państwo

Kończąc niniejsze wystąpienie pragnę skierować słowa podziękowania do wszystkich, którzy biorą udział w obchodach Narodowego Święta Niepodległości na naszym terenie i przyczynili się do ich organizacji. Dziękuję Czcigodnemu Księdzu Dziekanowi za sprawowanie ofiary Mszy Świętej i wygłoszoną homilię. Panu Burmistrzowi za współorganizację uroczystości, przedstawicielom i pracownikom samorządów: gminy Strzyżów i powiatu strzyżowskiego za wykonaną pracę i dzisiejszą obecność, orkiestrze, kombatantom i żołnierzom, Związkowi Strzeleckiemu, służbom mundurowym, delegacjom i pocztom sztandarowym, dyrektorom i przedstawicielom samorządowych jednostek organizacyjnych oraz dzieciom i młodzieży, w tym wspaniałym przedszkolakom wraz z ich opiekunami, osobom zaangażowanym w ubogacenie kulturalne naszego Święta, gościom i wszystkim obecnym. Dziękuję mieszkańcom za wywieszenie flag państwowych i uczestnictwo w dzisiejszych obchodach. Zapraszam jednocześnie do uczestnictwa w dalszej części uroczystości, a o godz. 16.00 do Kościoła Parafialnego w Dobrzechowie na jubileuszowe X Patriotyczne Spotkania Chóralne „Z pieśnią ku wolności”, w których wezmą udział zespoły z wszystkich gmin powiatu strzyżowskiego.

Dziękuję za uwagę.

piątek, 7 października 2016

Artysta

W krośnieńskiej Galerii Sztuki Biura Wystaw Artystycznych trwa właśnie retrospektywna wystawa rzeźby Romana Górki - artysty urodzonego na polskich Kresach, który od połowy lat 70-tych XX w. mieszka we Frysztaku, gdzie też powstało wiele jego prac. Warto dodać, że - jak czytamy w katalogu wystawy (P. Wójtowicz Drewno i los, za: Sztuka Podkarpacia, t. IV, Rzeszów 2015) - Roman Górka jest współtwórcą obowiązujących do dzisiaj standardów edukacji rzeźbiarskiej i snycerskiej w Liceum Plastycznym w Miejscu Piastowym i Krośnie. 40 zgromadzonych dzieł - jak dowiadujemy się z opisów - pochodzi ze zbiorów osób prywatnych, w tym bliskiej rodziny (Elizy, Kamili, Łukasza), Muzeum Podkarpackiego w Krośnie oraz Muzeum Regionalnego w Jaśle.


                                           Roman Górka "Muza", własność Elizy, 2008

Roman Górka jest artystą, który chce do nas mówić. Nie wycofuje się ze świata, ale o nim opowiada, domaga się dialogu z odbiorcą, dopełnia przekaz plastyczny słowem wyrażonym w tytule, datą powstania, informacją o właścicielach. Sam pisze w katalogu o materiale, z którym się zmaga. Dostrzegamy w tych słowach fascynację, ale i walkę, osobę twórcy, ale też stojący naprzeciw, niełatwy świat tworzywa: "Drewno jest darem natury. Jest żywe, potrafi być wdzięczne, szlachetne i uległe. Ale bywa też bardzo oporne i złośliwe. Dlatego praca w drewnie jest nieustanną walką, nie zawsze zakończoną zwycięstwem rzeźbiarza. Bywają przykre porażki."
Tym, co przenika całą wystawę, a więc i twórczość Romana Górki jest niewątpliwie życie. Życie z całym jego pięknem, ale i tragizmem, życie jako osobiste doświadczenie, ale i takie, w którym jak echo z gór odbijają się dzieła kultury ("Ptasiek", 2011), uniwersalne symbole ("Muza", własność Elizy, 2008), anaforycznie ukazany świat przyrody ("Pejzaż skalisty", własność Elizy, 2005; "Bieszczady", własność prywatna, 2010), czy też przyswajane przez nasze zmysły czyste formy ("Ażur", własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1981).
Drugą stroną życia jest śmierć, nieustannie towarzysząca temu, co ludzkie ("Twierdza wymarła", własność prywatna, 1970) i temu, co osobiste ("Macierzyństwo przerwane", własność Elizy, 1994). Śmierć przerażająca, z obnażonymi częściami umarłego ciała ("Ekshumowany", 1970), niemym krzykiem na ustach "Przedmiot ucisku", własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1979), ziemią wołającą ludzkimi rękami (Drzewo pochyłe", własność prywatna, 2010). Bliska śmierci jest bowiem sama biologiczna natura naszego życia, już od początków ("Embriony", własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1980), mimo że piękna (" Stan błogosławiony", własność Elizy, 2002; "Macierzyństwo", własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1983), to jednak daleka od oczekiwanej harmonii ("Dziwny jest ten świat...", własność Łukasza, 2009), naznaczona piętnem tragedii ("Spalony w parafii", 2014) i zagłady ("Pamięci Majdanka", własność prywatna, 1975). To dlatego pojawia się rozdarcie, rozdzielenie na połowy ("Pokusa", 2011; "Figura przydrożna", 2015, "Macierzyństwo", "Skrzat", własność prywatna 2010).


Roman Górka "Spalony w parafii", 2014

Wydawałoby się, że drewno ogranicza sposób wyrazu. Pozwala na zagospodarowanie i uformowanie przestrzeni, ale redukuje barwność świata. Górka z tego ograniczenia czyni jednak umiejętnie stosowane narzędzie. Jego dzieła mają bowiem nie tylko kształt, nie tylko "zajmują" przestrzeń, ale swoje znaczenie budują również poprzez nadany przez artystę kolor. Znajdziemy więc w tych rzeźbach naturalną barwę drewna ("Św. Franciszek z Asyżu", własność prywatna, 1982), przypominającą popiół szarość ziemi ("Ekshumowany", 1970), ekspresyjne połączenie kilku kolorów ("Maska", 2013), czerń, czerwień i zieleń, odcienie brązu układane kontrastowo ("Spalony w parafii", "Brama", własność Muzeum Regionalnego w Jaśle, 2009), których zarówno użycie, jak i zestawienie nawiązuje do utrwalonej w naszej świadomości tradycji ich odczytywania. Przy tym warto podkreślić znakomite tło sal wystawowych BWA, pełne szkła i higienicznej bieli, współgrające w eksponowaniu wyrażanych treści, zarówno jako przypominająca bezkres, w którym żyjemy, przestrzeń, jak i kolejny kolor - biel - dopełniający kolorystyczne kompozycje ("Spalony w parafii"). Może najlepiej owo świadome stosowanie kolorów przez artystę widać w "Masce", gdzie jest naturalną konsekwencją ekspresji kulturowego rekwizytu, jak również w "Bieszczadach", w których pełni funkcję skrótu, odsyłającego do historii tych terenów, a jednocześnie ukazującego syntezę kolorystyczną bieszczadzkich pejzaży. Łączenie kolorów jako narzędzie budowania symbolicznego znaczenia dzieła widoczne jest także w "Kwiecie paproci" (własność Kamili, 2012), w którym artysta, zestawiając czerń, zieleń i kolor drewna stworzył złudzenie płomienia, jako centrum znanego z podań ludowych niezwykłego kwiatu, który jednocześnie pociąga i niszczy tego, kto go posiądzie...
O genezie techniki twórczej Romana Górki pisał przywołany już P. Wójtowicz. Tym jednak, co wymaga uzupełnienia, jest jej zakorzenienie w tradycji kulturowej i rzeźbiarskiej naszego terenu. Górka jest artystą na wskroś nowoczesnym, tworzących wg wzorów XX-wiecznej awangardy, na której środkach wyrazu zaważyło przekonanie o końcu czasów wobec skali zbrodni i okrucieństw, jakich doświadczyła ludzkość w XX w. Również dla Górki ta sama sztuka po doświadczeniach Auschwitz i Kołymy nie jest już możliwa. Mimo to jednak dostrzeżemy w wystawionych dziełach nie tylko ten nowoczesny, uniwersalistyczny duch przekazu, ale zarówno w samej technice twórczej, jak i w warstwie znaczeniowej wiele z regionalnej, czy nawet lokalnej duchowości. Mariażem tych dwóch ujęć jest niewątpliwie monumentalny "Chrystus Frasobliwy" (własność Muzeum Regionalnego w Jaśle, 2009), tematem nawiązujący do popularnego w rzeźbie ludowej Podkarpacia motywu. Jest to jednak rzeźba na wskroś współczesna, w której obecny chociażby w wielu wiejskich kapliczkach na naszym terenie, bolejący nad ludzkim losem Syn Boży, tak jak u Górki rzeźbiony w drewnie, nie jest już tym samym Bogiem - człowiekiem. Jego ascetyczna twarz z cierniową koroną przypomina wychudzone twarze więźniów obozów zagłady, a cała postać - jakby w oświęcimskim pasiaku - ugina się pod ciężarem nieznanych wcześniej grzechów i przewinień.



Roman Górka "Chrystus Frasobliwy", własność Muzeum Regionalnego w Jaśle, 2009 (fragment)

Metafora, paralelizm ("Nokturn", własność Elizy, 2010), anafora, symbol to środki języka twórczego, którym posługuje się Roman Górka. Nieprzypadkowo zapewne na tej retrospektywnej wystawie, na której zgromadzono dzieła z 46 lat pracy artysty, znalazła się przypominająca delikatnego anioła w hełmie rzeźba zatytułowana "Ptasiek", nawiązująca do powieści Wiliama Whartona. Ptaki są powtarzającym się motywem w wielu dziełach artysty, w różnorodnych ujęciach. Ich znaczenie jest migotliwe, jak symbol - możemy je kojarzyć z wolnością ("Ptaki", własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1980), harmonijną pokorą Św. Franciszka ("Św. Franciszek z Asyżu"), narodzinami i początkiem życia ("Dziwny jest ten świat..."; "Ptak z jajem", własność prywatna 2009), niewinnością świata natury ("Figura przydrożna"). W gruncie rzeczy "ptasi", aerodynamiczny kształt ma wiele innych przedstawień, jak chociażby "W zalążku", (własność Elizy, 2006), czy nawet przypominające wyciągnięte ręce lub też ptasie skrzydło  ujęcia przyrody ("Motyw jesienny, 2013; "Drzewo szczepione", własność prywatna, 2009; "Drzewo pochyłe") wsród których stoi abstrakcyjny "Ptak" (własność prywatna, 2008) Rozwiana szata groźnego "Proroka" (własność Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, 1980), gdy uprzytomnimy sobie wzrastający dramatyzm wydarzeń ostatnich dziesięcioleci, w jakiś sposób współbrzmi z profetycznym obrazem czarnego "Ptaka wojny" (2014 r.) z czerwonymi jak krew oczyma.
Drugim powtarzanym motywem są więzy, spętanie, zobrazowane nader sugestywnie fizycznym powrozem z kłodą w leżącej ludzkiej postaci ("Przedmiot ucisku") czy też związanymi szaro-czarnymi, humanoidalnymi figurkam na tle brunatno - czerwonej, górującej nad nimi bramy ("Brama"), pokazywane rownież jako więzi łączące dwie ludzkie istoty ("Macierzyństwo przerwane").
Co więc pozostaje? Po pierwsze jest jakieś przejście, prześwit ("Dziura", własność Elizy, 2010 r.; "Brama"; "Spalony w parafii"; "Ptaki"), za którym jest inny, współdzielący harmonię z pięknem natury świat ("Madonna zapomniana", 2007; "Św. Franciszek z Asyżu", "Pejzaż skalisty", "W zalążku"), po drugie zaś niepozbawiony humoru ("Antykrasnal ogrodowy", 2013; "Chochlik", własność prywatna, 2009) a nawet złośliwej ironii ("Kołyska modliszki", 2013, "Siurpryza") dialog z obserwowaną rzeczywistością. Górka wybiera obydwie te drogi, a ich realizacją są zaprezentowane na wystawie rzeźby i płaskorzeźby.


Roman Górka, "Madonna zapomniana", 2007 (fragment)

Krośnieńska wystawa pokazuje, że w osobie Romana Górki mamy do czynienia z artystą wybitnym, używającym dojrzałego, samodzielnego języka, doskonale operującym środkami wyrazu sztuki współczesnej. Bez przesady twórczość Górki porównać możemy do "rzemiosła słowa", jakie w poezji stosował inny wybitny artysta pochodzący z naszego regionu Julian Przyboś. Trud tworzenia w drewnie, o którym mówi Górka, to to samo zmaganie, ten sam podejmowany albo przez artystę, albo przez każdego z nas wysiłek, którego wynikiem może być Przybosiowskie słowo wiązane, ciosana w drewnie forma przestrzenna, ale też lepsze lub gorsze rezultaty naszych codziennych starań wznoszenia ku temu, co w górze.

[Roman Górka, Galeria Sztuki Biura Wystaw Artystycznych w Krośnie, ul. Kolejowa 1, 23 września - 14 października 2016 r.]

niedziela, 18 września 2016

Plan i Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju

Trwają właśnie konsultacje społeczne przygotowanego przez rząd P. Premier Beaty Szydło nowego dokumentu, który określał będzie zasady prowadzenia polityki rozwoju w Polsce w najbliższych latach. W ich ramach 14. września w imponującym, oddanym niedawno w naszym regionie do użytku przez samorząd województwa podkarpackiego Centrum Wystawienniczo - Kongresowym przy lotnisku Rzeszów - Jasionka miała miejsce ważna konferencja, podczas której zaprezentowano najważniejsze elementy nowego paradygmatu myślenia o polityce rozwoju. W konferencji udział wzięli m.in. naukowcy z Polskiej Akademii Nauk, Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Ministerstwa Rolnictwa, reprezentanci różnych polskich regionów, środowisk samorządowych, organizacji pozarządowych i innych podmiotów.
Konsultowany obecnie projekt Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju stanowi rozwinięcie przyjętego przez Radę Ministrów w lutym 2016 r. Planu na rzecz odpowiedzialnego rozwoju. Cieszy to, że - jak okazało się podczas konferencji - nowe rozwiązania poprzedzone są namysłem i teoretyczną podbudową tworzoną przez środowiska naukowe. Jeszcze bardziej zaś, że podnoszone od lat problemy samorządów terytorialnych, ale też dotychczasowe, niewątpliwe osiągnięcia polskiej samorządności stanowić mają ważne ogniwo w działaniach rozwojowych i w tworzonym właśnie nowym modelu polityki rozwoju w naszym kraju.
Co zapisano w konsultowanym dokumencie? Po pierwsze zaproponowano, aby zamiast obszarowej koncentracji interwencji, która była podstawą dotychczasowych działań i planów rozwojowych przyjąć, że polityka rozwoju ma być nakierowana na potrzeby człowieka (obywatela) jako podmiotu, który powinien być postawiony w centrum zainteresowania wszystkich instytucji i władz publicznych. Taki punkt wyjścia pozwoli bowiem lepiej niż dotychczas dostosować proponowane działania do istniejących potrzeb, ale również przygotować bardziej adekwatną odpowiedź na wyzwania gospodarcze w warunkach wzrastającej globalizacji i presji konkurencyjnej. Po drugie akcent położony został na konieczność prowadzenia suwerennej, całkowicie polskiej wizji strategicznej, wykorzystującej nie tylko europejskie, ale również krajowe tzw. endogeniczne potencjały rozwojowe. Ma się to dokonać m.in. poprzez zwiększenie aktywności Polski na forum Unii Europejskiej oraz w bliskim sąsiedztwie naszego kraju, a także poprzez większą niż do tej pory mobilizację szeroko rozumianego kapitału krajowego. Metodami, dzięki którym ma być realizowana wyznaczona wizja rozwoju mają być m.in. aktywne działania na rzecz wzmocnienia spójności terytorialnej oraz zastąpienie dyfuzyjno - polaryzacyjnego modelu rozwoju Polski modelem policentrycznym, który będzie miał na celu m.in. wzmocnienie roli małych i średnich miast oraz działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także akywizację lokalnych rynków gospodarczych. Zapowiedziano również pakiety działań kierowanych na poziom lokalny, w tym szczególnie do obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją (np. wysokim bezrobociem). Marszałek Władysław Ortyl zwrócił uwagę na konieczność przygotowania różnych scenariuszy rozwoju, ze względu m.in. na niestabilność sytuacji międzynarodowej, prof. J. Szlachta ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, popierając wariantowość polityki rozwoju, podkreślił, że zadaniem każdego rządu jest opracowanie średniookresowej strategii rozwoju, co jest tym bardziej uzasadnione, że obserwujemy obecnie nowe zjawiska, nieznane i niediagnozowane wcześniej w odniesieniu do polityki rozwoju, jak np. tendencje dezintegracyjne w Unii Europejskiej, problem uchodźców, czy też rozszerzająca się rewolucja technologiczna. Prof. P. Śleszyński z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN mówił o konieczności wzmocnienia ośrodków subregionalnych, a także kreowania aktywnej polityki Państwa m.in. w odniesieniu do makroregionu Polski Wschodniej. 
Z punktu widzenia samorządowców niezwykle ciekawe było wystąpienie dra J. Sieraka z Wydziału Ekonomii i Zarządzania z warszawskiej Uczelni Łazarskiego na temat wydatków rozwojowych. Podkreślił on, że w Polsce w 2015 r. najwięcej wydatków rozwojowych wg klasyfikacji budżetowej zrealizowały samorządy terytorialne (45,86%), pozytywnym zjawiskiem jest obserwowany wzrastający z roku na rok poziom dochodów i wydatków budżetowych w jst, negatywnym zaś sukcesywnie zmniejszający się poziom nadwyżki operacyjnej i zadłużenia samorządów. Jak mówił dr Sierak koniecznym elementem w systemie finansów samorządowych jest system wyrównywania dochodów, umożliwia bowiem w miarę równe rozkładanie potencjału inwestycyjnego w skali całej Polski. Zaakcentował on również potrzebę wzmocnienia potencjału dochodowego i rozwojowego polskich samorządów, a także koniecznošć powstrzymania procesu zwiększania udziału jednostek samorządu terytorialnego w realizacji zadań publicznych bez równoczesnego zapewnienia środków finansowych na ten cel.
Dr hab. Monika Stanny z Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN przedstawiła niezbędność interwencji Państwa w obszarach zmarginalizowanych, w tym szczególnie na terenach wiejskich, co oznaczać powinno kierowanie pomocy przede wszystkim na poziom lokalny a także lepsze dostosowanie instrumentów wsparcia do specyfiki regionalnej i terytorialnej. Wystąpienia prelegentów stanowiły wstęp do dyskusji moderowanej przez panelistów.
Zarówno Plan jak i Strategia to dokumenty ambitne, których autorzy nie wahają się porównywać sytuacji obywateli, gospodarki i terytorium naszego kraju z podobnymi uwarunkowaniami w krajach Unii Europejskiej, w tym krajach zachodniej Europy. Już obecne działania (Program 500+) skierowały znaczny strumień środków na poziom lokalny. Do samorządów tylko z powiatu strzyżowskiego zaplanowano na ten cel na 2016 r. ok. 30 mln. zł., które poprzez budżety gmin trafią do mieszkańców. Z perspektywy samorządów lokalnych trudno nie zgodzić się z koniecznością wsparcia    pożądanych procsów demograficznych - wystarczy tylko popatrzeć na nasze szkoły, nie mówiąc już o  systemie emerytalnym, zdrowotnym, sygnalizowanym przez pracodawców wzrastającym deficytem fachowców itp. To dobrze, że w polityce Państwa zwraca się uwagę na znaczenie samorządów i rolę poziomu lokalnego. Jeszcze lepiej, że we wszystkich tych działaniach na pierwszym miejscu chcemy widzieć, nie jakiś mniej lub bardziej abstrakcyjny byt, ale człowieka z jego wszystkimi uwarunkowaniami i potrzebami.