Letnie przesilenie

Może wreszcie przestanie padać. Patrzymy zapewne z nadzieją za okno, licząc na powrót lata. Po deszczowym lipcu chciałoby się zakosztować prawdziwych wakacji, ale ostanie tygodnie nas nie rozpieszczają pod tym względem. Rok temu mieliśmy w powiecie niespotykaną klęskę osuwisk, zagrożenie powodziowe, lokalne podtopienia. Teraz na szczęścia nie ma tych zdarzeń aż na taką skalę, ale ziemia już mocno nasiąkła - zboża czekają na żniwa,   obiekty turystyczne i rekreacyjne świecą pustkami, bo co dzień praktycznie leje.

Wreszcie drugi dzień bez opadów. Aż dziw jak słońce potrafi pobudzić do życia całą przyrodę. Wszystko staje się jaśniejsze, pełniejsze, lepiej oświetlone. To za oknem ... tej "pogody" brakuje jednak nie tylko w przyrodzie. Kolejne kryzysy ekonomiczne wzmacniają negatywne trendy w świecie ekonomii, wybijając się na pierwsze miejsca serwisów informacyjnych, cień smoleńskiej tragedii na trwałe już spoczął chyba na krótkiej wciąż historii III Rzeczypospolitej, w której swary, wzajemne oskarżenia, podejrzliwość i interesowność coraz mocniej przesłaniają jasne idee pierwszego dwudziestolecia - nie tylko na poziomie centralnym. Moja siedmioletnia córka mówi mi, że boi się już oglądać "Wiadomości", bo tam mówią o strasznych rzeczach...

Jest takie pojęcie "poezji ekwiwalentu" szczególnie popularnej w okresie modernizmu. Ukrytym założeniem jej twórców było przekonanie o wzajemnym przenikaniu różnych sfer bytu, paralelizmie jako prawie powszechnym dla świata przyrody, ducha i wnętrza człowieka. Niestabilność systemów, poczucie zagrożenia,  wzajemna niechęć i ograniczenie możliwości działania - to charakteryzowało lata 30-te II Rzeczypospolitej. Trzecie dziesięciolecie III Rzeczypospolitej zaczyna się podobnie. Jesteśmy coraz bardziej odarci ze złudzeń, współpraca i wzajemna życzliwość staje się towarem deficytowym, wyczerpuje się ten wielki magazyn zbiorowego entuzjazmu uruchomiony w osiemdziesiątych latach. A jednak trzeba powrócić na właściwe ścieżki, czekać z nadzieją, aż zaświeci słońca, bo przecież w tym nasze powołanie.

Sprawozdanie z działalności Zarządu Powiatu w 2010 r. - przedstawione Radzie Powiatu w Strzyżowie podczas sesji w dn. 01.06.2011 r.

Szanowny Panie Przewodniczący, Wysoka Rado!

            Rok 2010 był dwunastym rokiem działalności samorządu powiatowego i organów powiatu. Rok ten był ostatnim rokiem III kadencji Rady i Zarządu Powiatu oraz pierwszym rokiem działalności ukształtowanych na nowo w IV kadencji organów naszego samorządu. Rok 2010 szczególnie tragicznie zaznaczył się w naszej historii - w tym roku miała miejsce katastrofa smoleńska, doświadczyliśmy klęski powodzi a na obszarze naszego powiatu klęski osuwisk
o nieznanej dotychczas skali. Mimo tych zdarzeń działalność naszego samorządu, w tym Rady
i Zarządu Powiatu, naszych jednostek przebiegała harmonijnie, realizowane były wszystkie nałożone zadania, a w wymiarze gospodarczym i finansowym był to niewątpliwie rok rekordowy, poświęcony realizacji przygotowywanych od kilku lat ważnych projektów rozwojowych, ale także odbudowie zniszczonej infrastruktury, przygotowaniu oczekiwanych działań pomocowych dla mieszkańców dotkniętych skutkami powodzi i osuwisk oraz innym działaniom służącym mieszkańcom i naszej społeczności.

W omawianym okresie Rada Powiatu pod przewodnictwem Pana Marka Banasia a następnie Pana Marka Jurzysty obradowała na 14 sesjach, podejmując 109 uchwał. W 2010 r. Zarząd Powiatu obradował na 52 posiedzeniach, na których podjął 421 uchwał, w tym 117 projektów uchwał Rady Powiatu. Frekwencja na posiedzeniach Zarządu wyniosła 91%. Nieobecności członków Zarządu każdorazowo były zgłaszane do Przewodniczącego Zarządu i usprawiedliwiane.

W trakcie roku zawarto 7 porozumień, wydano 55 Zarządzeń Starosty, 107 umów, 59 umów zleceń, 32 umów o dzieło i 14 umów dotacji.

Budżet Powiatu Strzyżowskiego w 2010 r.                                                                                     

Uchwalony przez Radę Powiatu uchwałą Nr XL/284/09 z dnia 30.12.2009 r. budżet Powiatu Strzyżowskiego na rok 2010 zakładał prognozę dochodów w wysokości 66 301 528 zł oraz limit wydatków w wysokości 78 202 478 zł. W ciągu roku sumy te ulegały zmianom na podstawie podejmowanych uchwał Rady i Zarządu Powiatu. W wyniku pozyskania dodatkowych środków zewnętrznych na koniec 2010 r. plan dochodów budżetu zwiększył się o 29,22%, tj. do kwoty
85 676 163 zł, natomiast planowane wydatki wzrosły o 19,15%, tj. do kwoty 93 182 013 zł.

Wykonanie podstawowych parametrów budżetu za 2010 r. przedstawia się następująco:

- dochody budżetu – 85 507 709,28 zł, co daje 99,8% planu, w tym wykonanie dochodów własnych wyniosło 12 446 243,30 zł, co daje 104,91% planu;

- wydatki budżetu – 90 544 659,29 zł, co daje 97,17% planu;

- deficyt budżetowy – 5 036 950,01 zł, co daje 67,11% planu;

- spłaty zadłużenia z lat poprzednich (rozchody budżetu) – 2 496 916,81 zł;

- zaciągnięty kredyt bankowy w roku 2010 – 8 000 000 zł.

Struktura wykonania dochodów powiatu w roku 2010 r. ukształtowała się następująco:

1)     dotacje celowe – 98,25%,

2)     subwencje – 100%,

3)     dochody własne – 104,91%.

W stosunku do 2009 r. o 114,41% zwiększył się udział dotacji w strukturze dochodów budżetu,

o 15,67% wzrósł też udział dochodów własnych powiatu.

W wykonaniu wydatków budżetu naszego powiatu największe pozycje w 2010 r. dotyczyły zadań z zakresu:

1)     transportu i łączności – 39,66% (wydatki na inwestycje i utrzymanie dróg powiatowych oraz Powiatowego Zarządu Dróg),

2)     opieki i polityki społecznej – 22,14%,

3)     oświaty i wychowania oraz edukacyjnej opieki wychowawczej – 21,26%.

W ramach wydatków budżetu wykonanych w roku 2010 Zarząd Powiatu zrealizował wydatki majątkowe na absolutnie rekordową w naszej historii, ale i w skali co najmniej województwa podkarpackiego kwotę 41 834 802,03 zł, co stanowi 46,20% całości wydatków budżetowych w tym roku.

Zrealizowane wydatki majątkowe dotyczyły inwestycji w zakresie:

-        dróg powiatowych – 30 541 226,68 zł,

-        pomocy społecznej – 8 125 811,67 zł,

-        opieki nad zabytkami – 1 077 881,85 zł,

-        bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej (Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej) – 753 219,01 zł,

-        jednostek oświatowych powiatu – 720 912,81 zł,

-        ochrony zdrowia – 498 504,01 zł,

-        pozostałych jednostek budżetowych (Powiatowy Zarząd Dróg) – 64 445,00 zł,

-        administracji publicznej (Starostwo Powiatowe) – 36 209,00 zł,

-     gospodarki nieruchomościami – 16 592,00 zł.

Ponadto w 2010 r. zrealizowano różnorodne zadania remontowe w ramach wydatków bieżących. Największe środki tego typu przeznaczono na poprawę stanu infrastruktury dróg powiatowych – była to kwota 3 533 306,66 zł. Ogólna wartość zrealizowanych wydatków bieżących budżetu wyniosła 48 709 857,26 zł, z czego na wynagrodzenia i pochodne przeznaczono 31 979 583,63 zł, co stanowi 65,65 % ogółu wydatków bieżących.

      Warto podkreślić, że ta szeroka działalność inwestycyjna naszego samorządu w minionym roku nie byłaby możliwa bez pozyskania do budżetu znacznych środków zewnętrznych. W roku 2010 kwota ta wyniosła 38 538 747,24 zł, w tym:

-        środki w kwocie 14 819 891,44 zł pozyskane z budżetu Unii Europejskiej jako zwrot poniesionych wydatków przeznaczonych na realizację różnych projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego oraz Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki,

-        dotacje z budżetu państwa przeznaczone przede wszystkim na usuwanie skutków klęsk żywiołowych w zakresie infrastruktury drogowej – 13 180 948,46 zł,

-        środki z budżetów gmin powiatu strzyżowskiego w ramach pomocy finansowej przeznaczonej na wspólną realizację przyjętych zadań w kwocie 4 563 573,15 zł,

-        środki z rezerwy ogólnej Ministerstwa Finansów na zadania w zakresie infrastruktury

drogowej – 3 418 398 zł,

-        dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań w zakresie osiągania standardów
w domach dziecka oraz w domach pomocy społecznej – 1 065 336,99 zł.

-        środki z Powiatu Krośnieńskiego na finansowanie zabezpieczenia osuwiska na drodze powiatowej Wysoka Strzyżowska - Węglówka – 777 000 zł,

-        dotacja celowa z budżetu państwa na zadanie w zakresie bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej – 459 720 zł,

-        środki otrzymane z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska w kwocie 50 000 zł oraz Komedy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w wysokości 135 000 zł na zadanie w zakresie bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej,

-        środki otrzymane z Funduszu PFRON w związku z realizacją zadania w opiece społecznej – 57 779,20 zł,

-        środki dobrowolnej pomocy Powiatu Łańcuckiego na finansowanie zadań w zakresie infrastruktury drogowej na obszarze naszego powiatu w związku z klęską osuwisk – 10 000 zł,

-        dotacja celowa z budżetu państwa na zadania w oświacie - 1 100 zł.

             Realizacja zadań inwestycyjnych przez nasz samorząd wymagała zaciągnięcia w 2010 r. długoterminowego kredytu bankowego, który ostatecznie wyniósł 8 000 000 zł. Przy czym przeznaczenie kredytu określone zostało zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych na sfinansowanie planowanego deficytu budżetu oraz na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów.
W konsekwencji stan zadłużenia Powiatu na koniec roku 2010 wyniósł 15 730 886,04 zł i był wyższy od analogicznego okresu roku poprzedniego o 5 503 083,19 zł. Podstawowe wskaźniki zadłużenia Powiatu Strzyżowskiego na koniec 2010 r. wyniosły:

- wskaźnik długu Powiatu – 18,40 % - wzrost o 0,36 % w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego,

- wskaźnik obsługi długu Powiatu – 3,44 % - spadek o 0,30 % w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego.

Omawiając szczegółowo działania inwestycyjne, należy podkreślić, że były one skoncentrowane
w dziedzinach, które są najistotniejsze dla naszego samorządu, a zrealizowane zadania były najbardziej oczekiwanymi przez mieszkańców.

Drogi powiatowe

W roku 2010 r. na obszarze powiatu zrealizowano zadania inwestycyjne i remontowe mające na celu poprawę stanu infrastruktury drogowej na łączną kwotę 33 655 301,24 zł. Jest to absolutnie rekordowa jak do tej pory kwota jednorocznych wydatków na drogi powiatowe naszego samorządu, w której znaczną część stanowiły środki przeznaczone na projekty współfinansowane w ramach programów Unii Europejskiej, budżetu państwa, jak również samorządów gmin z naszego terenu. Dzięki tym wydatkom zrealizowano gruntowną modernizację ważnych dla lokalnych społeczności odcinków dróg, obiektów inżynieryjnych, w tym mostów, na które poszczególne miejscowości oczekiwały nieraz dziesiątki lat. Największe inwestycje drogowe na obszarze naszego powiatu
w 2010 r. to m.in.:

-       Przebudowa drogi powiatowej nr 1927 R Węglówka - Wysoka Strzyżowska - Dobrzechów wraz z przebudową mostu na rzece Wisłok – 7 327 464,81 zł,

-             Stabilizacja osuwiska w ciągu drogi powiatowej nr 1927 R Węglówka – Wysoka Strzyżowska – Dobrzechów – 5 252 896, 12 zł,

-             Przebudowa drogi powiatowej nr 1915 R Pstrągowa - Nowa Wieś wraz z poprawą bezpieczeństwa pieszych i pojazdów – 4 207 883,41 zł,

-       Przebudowa drogi powiatowej nr 1936 R Niebylec – Gwoźnica wraz z przebudową mostów – 3 998 702,09 zł,

-             Przebudowa mostu drogowego przez rzekę Wisłok w miejscowości Kobyle w ciągu drogi powiatowej nr 1923 R Frysztak – Kobyle - Jazowa – 2 979 502,60 zł,

-             Budowa mostu drogowego przez potok Gwoźnica w ciągu drogi powiatowej nr 1413 Niebylec – Blizianka – Sołonka” – 2 053 525,01 zł,

-             Remont odcinka drogi powiatowej nr 1629 Pstrągowa – Strzyżów – 726 689,95 zł,

-             Remont odcinka drogi powiatowej nr 1340 Bystrzyca – Nowa Wieś – 381 953,94 zł,

-             Zabezpieczenie i odbudowa odcinka drogi powiatowej nr 1323 Frysztak – Gogołów – Klecie
w miejscowości Gogołów i Glinik Górny – 538 568,14 zł,

-             Remont odcinka drogi powiatowej nr 2405 Jaszczurowa - Wiśniowa – 334 863,16 zł,

Zadania oświatowe

W dziedzinie oświaty na najważniejsze zadania inwestycyjne zrealizowane w 2010 r. złożyły się:

1.   Budowa Centrum Kształcenia Praktycznego w zawodach gastronomicznych i hotelarskich dla Zespołu Szkół w Czudcu - 182 459,33 zł,

2.      Termomodernizacja budynku A z salą gimnastyczną w ZS w Czudcu - 154 711,00 zł,

3.   Regionalne Centrum Transferu Nowoczesnych Technologii Wytwarzania – Powiat Strzyżowski - 114 680,00 zł,

4.   Budowa pawilonu dydaktyczno - rewalidacyjnego w SOSW we Frysztaku dla kształcenia młodzieży w zawodach kucharz, cukiernik, stolarz, blacharz, ślusarz, murarz, betoniarz, zbrojarz, posadzkarz, malarz – 194 000,00 zł,

5.  Kompleksowa termomodernizacja budynku A ZS w Strzyżowie wraz ze zmianą źródeł wytwarzania energii, wykonanie mechanicznej wentylacji z odzyskiem ciepła w budynku Starostwa Powiatowego w Strzyżowie - 74 330,48 zł.

Ochrona zdrowia

Zrealizowane wydatki w 2010 r. na zadania własne związane z ochroną zdrowia wyniosły 498 504,01 zł i dotyczyły wydatków majątkowych zrealizowanych w formie dotacji celowych przekazanych z budżetu powiatu dla Zespołu Opieki Zdrowotnej w Strzyżowie z przeznaczeniem na realizację zadań:

1. Rozbudowa, nadbudowa i zmiana sposobu użytkowania Szpitala Powiatowego
   w Strzyżowie – 42 957,07 zł – sfinansowanie 30% udziału własnego w kosztach kwalifikowalnych oraz kosztów niekwalifikowalnych do wydatków poniesionych na zadanie w ramach RPO,
2. Zakup sprzętu medycznego w postaci napędu akumulatorowego dla potrzeb Pododdziału Ortopedii Szpitala Powiatowego w Strzyżowie - 44 999,92 zł,
3. Zakup noża harmonicznego wraz z oprzyrządowaniem dla potrzeb Oddziału Chirurgii Szpitala Powiatowego w Strzyżowie - 57 031,00 zł,
4. Zakup aparatu do znieczulania - 104 285,19 zł,
5. Termomodernizacja segmentów A i C Zespołu Opieki Zdrowotnej w Strzyżowie wraz ze zmianą źródeł ciepła oraz wykonanie instalacji solarnych - 8 713,83 zł – sfinansowanie 15% udziału własnego w kosztach kwalifikowalnych oraz kosztów niekwalifikowalnych do wydatków poniesionych na zadanie w ramach RPO,
6. Wykonanie wjazdu i bramy przesuwnej do obiektów Szpitala Powiatowego w Strzyżowie – 30 000,00 zł,
7. Adaptacja pomieszczeń pod potrzeby poradni związanej z świadczeniem usług medycznych w zakresie rehabilitacji na potrzeby Zespołu Opieki Zdrowotnej w Strzyżowie -
   80 943,63 zł,
8. Zakup samochodu dla potrzeb rehabilitacji leczniczej ZOZ – 34 890 zł,
9. Zakup nowoczesnego ambulansu wraz z wyposażeniem na potrzeby ratownictwa medycznego – 94 683, 37 zł.

Pomoc społeczna

            W dziedzinie pomocy społecznej Powiat Strzyżowski w 2010 r. kontynuował zadania związane m.in. z prowadzeniem stacjonarnych placówek, opieką nad dzieckiem, pomocą osobom niepełnosprawnym i bezrobotnym. W omawianym roku Zarząd Powiatu realizował programy naprawcze w stacjonarnych placówkach pomocy społecznej, których celem było spełnienie wymaganych standardów lokalowych i zatrudnieniowych do końca 2010 r., co udało się wykonać. W minionym roku działania inwestycyjne, remontowe i zakupowe w związku z kończeniem procesu standaryzacji dotyczyły praktycznie wszystkich jednostek pomocy społecznej prowadzonych przez nasz samorząd. Największe zadania wykonane w tym obszarze w 2010 r. to m.in.:

-      Projekt „Modernizacja obiektów pomocy społecznej w powiecie strzyżowskim w celu osiągnięcia obowiązujących standardów, poprawy wydajności energetycznej oraz dostosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo” – za kwotę 7 609 631,74 zł realizowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego, którego celem było m.in. dokończenie rozbudowy Domu Pomocy Społecznej w Gliniku Dolnym,

-      Adaptacja części strychu na pomieszczenia biurowe w DPS w Babicy za kwotę 368 294,93 zł ,

-      zakup samochodu do przewozu osób niepełnosprawnych dla Domu Pomocy Społecznej
w Babicy - 115 738,90 zł, wymiana wykładzin podłogowych oraz mebli w pokojach mieszkańców Domu Pomocy Społecznej w Babicy – 74 755,36 zł.

-      zadania remontowe w Domu Dziecka w Strzyżowie na łączną wartość 326 284,59 zł,
z tego:

-      malowanie wnętrz budynku w DDz w Strzyżowie – 11 750,00 zł,

-      cyklinowanie i lakierowanie parkietów w DDz w Strzyżowie – 29 682,77 zł,

-      remont zachowawczy drogi, placu i ogrodzenia placówki Domu Dziecka w Strzyżowie – 284 851,82 zł,

Panie Przewodniczący, Wysoka Rado!

W 2010 r. poza bieżącym wykonywaniem zadań oraz opisanymi powyżej przedsięwzięciami rozwojowymi przyszło nam się zmierzyć z tragicznymi i trudnymi wydarzeniami dotyczącymi całego kraju i społeczności naszego powiatu. 10 kwietnia 2010 r. wydarzyła się katastrofa lotnicza, w wyniku której śmierć poniosło wielu wybitnych Polaków z urzędującym Prezydentem naszego Państwa, Jego małżonką, parlamentarzystami z naszego regionu, dowódcami wojska i in. osobami. Za swój obowiązek uważaliśmy włączenie się w obchody żałoby narodowej, uczestnicząc wspólnie z przedstawicielami naszej społeczności, samorządów, młodzieży w obchodach na naszym terenie, ale też w Warszawie i Krakowie. Z kolei klęska powodzi i szczególnie dla naszego obszaru osuwisk, spowodowała konieczność podjęcia działań kryzysowych o niespotykanej dotychczas skali. Uszkodzenia budowlane, w tym domów mieszkalnych, budynków gospodarczych, użyteczności publicznej, odcinków dróg objęły blisko 450 obiektów na obszarze powiatu strzyżowskiego. Zapobieżenie możliwym zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi, a następnie przygotowanie stosownych działań naprawczych, w tym szczególnie adekwatnej do zniszczeń pomocy dla mieszkańców i samorządów, stało się podstawowym celem naszych działań od końca drugiego kwartału ub. roku. Działania te są sukcesywnie prowadzone, nadal jednak daleko jeszcze do całkowitej likwidacji zaistniałych zniszczeń i udzielenia pełnej pomocy dla poszkodowanych.

Inną, stałą aktywnością Zarządu Powiatu, ale i Państwa Radnych w Komisjach i całej Radzie Powiatu, naszych jednostek, pracowników Starostwa Powiatowego w 2010 r. było kontynuowanie prac nad przyjętymi projektami rozwojowymi, zapewnieniem środków na ich sfinansowanie, pokonywanie kolejnych etapów w dążeniu do ich wdrożenia. Pragnę podkreślić wysoką skalę trudności w tym obszarze, wymagającą spełnienia wielu szczegółowych elementów, które nieraz obejmują okres nawet kilku lat. Od początku 2011 r. działania w tej dziedzinie podejmowane przez cały 2010 r. wchodzą w fazę fizycznego wykonywania lub też w ostatnią fazę przedrealizacyjną i dotyczą m.in. projektów takich jak: przebudowa mostów w Babicy i Jazowej, gruntowna modernizacja drogi powiatowej Strzyżów – Grodzisko – Zawadka, budowa Regionalnego Centrum Transferu Nowoczesnych Technologii Wytwarzania, rewitalizacja zabytkowych obiektów dworskich w Wiśniowej, modernizacja obiektów szpitala powiatowego
w Strzyżowie czy też zagospodarowanie nowego obiektu Centrum Kształcenia Praktycznego
w Czudcu. Do podejmowanych i z sukcesem zrealizowanych w 2010 r. przedsięwzięć należy także wdrożenie w Starostwie Powiatowym w Strzyżowie, jako w jednym z pierwszych urzędów na naszym terenie systemu zarządzania jakością wg normy PN EN ISO 2009, potwierdzone uzyskaniem stosownego certyfikatu, po przeprowadzonym audicie zewnętrznym, dzięki czemu praca naszego Urzędu po 10 latach od jego powstania zyskała, jak sądzę, nowy impuls stałego dążenia do zapewnienia nowoczesnych standardów funkcjonowania. W 2010 r. nasz samorząd kontynuował intensywną współpracę z lokalnymi środowiskami, m.in. uczestnicząc
w dofinansowaniu wielu imprez i przedsięwzięć w obszarze kultury, sportu i turystyki na naszym terenie, program wsparcia odnowy obiektów zabytkowych, powiatowy program stypendialny
i wiele innych działań odpowiadających w miarę możliwości na zgłaszane potrzeby. Potwierdzeniem wysokiej jakości i sprawności samorządu powiatowego w Strzyżowie było uzyskanie za 2010 r. najwyższej oceny naszych działań – tytułu laureata w najbardziej prestiżowym konkursie samorządowym w regionie, jakim jest Podkarpacka Nagroda Samorządowa podczas obchodów wojewódzkich Dnia Samorządu Terytorialnego w Rzeszowie 28 maja br.

Przy okazji niniejszego sprawozdania warto wspomnieć, że nowym zagrożeniem, m.in. dla realizacji planowanych przez nas działań inwestycyjnych, ale także dla wdrażania programu naprawczego w SP ZOZ w Strzyżowie, z jakim musi zmierzyć się nasz samorząd, jak i wszystkie polskie samorządy, są wprowadzane przez Rząd i parlament RP ograniczenia finansowe nakładane na sektor samorządowy od roku ubiegłego. Obecnie bowiem warunki finansowe naszego budżetu, obciążonego zaciągniętymi zobowiązaniami na realizację projektów inwestycyjnych, mieszczą się w dolnych granicach dopuszczalnych wskaźników. Wprowadzone od ubiegłego roku reguły wg aktualnego stanu powodują, że nasze możliwości w tej dziedzinie od 2014 r. zostaną zredukowane o połowę, a omawiane są też dalsze ograniczenia.

Panie Przewodniczący, Wysoka Rado!

Przedstawiając powyższe sprawozdanie chciałbym w imieniu swoim i Zarządu Powiatu złożyć serdeczne podziękowania wszystkim osobom za zaangażowanie w wykonywanie zadań naszego samorządu. Szczególne słowa podziękowania kieruję do Pana Przewodniczącego Rady Powiatu, Przewodniczących Komisji Stałych, Pań i Panów Radnych Powiatu za obdarzenie Zarządu zaufaniem i stałe, bieżące współdziałanie. Słowa uznania i podziękowanie za wielki wkład pracy
w wykonywaniu powierzonych zadań pragnę skierować do Pana Wicestarosty, członków Zarządu Powiatu, Pani Skarbnik, Pana Sekretarza, szefów naszych jednostek organizacyjnych, kierowników Wydziałów i pracowników Starostwa oraz naszych jednostek. Dziękując za dotychczasową współpracę, która w 2010 r. przyniosła tak wiele pozytywnych efektów, proszę o jej kontynuowanie w roku 2011.

                    

 Na tym sprawozdanie zakończono

                          Przewodniczący Zarządu Powiatu

                                 Starosta Strzyżowski

                                                                                                             

                                                                                                      mgr Robert Godek

                                            Strzyżów, 30.05.2011 r.

Msza Święta na górze Chełm

To organizowane już po raz kolejny spotkanie modlitewne na górze Chełm miało niewątpliwie swoją głęboką wymowę. W otoczeniu wiekowego, majestatycznego, bukowego lasu, na stopniach słynnej kapliczki Matki Bożej Nieustającej Pomocy zgromadziliśmy się pod przewodnictwem Księdza Proboszcza naszej Parafii w Stępinie - Ks. Kan. Stanisława Łukasza, by w miesiącu poświęconym Matce Bożej zanosić Panu Bogu ofiarę Mszy Św. Było w sumie kilkaset osób, co niewątpliwie świadczy o trwającej u okolicznych mieszkańców tradycji i symbolice tego niezwykłego miejsca. Trudno zresztą było podczas nabożeństwa nie mieć poczucia jakiejś łączności z tymi, którzy przez wieki przychodzili tu przed nami - może rzeczywiście na naszych ziemiach to właśnie tu rozpoczęło się chrześcijaństwo - od mitycznej świątyni czy też pustelni Świętej Heleny, może kiedyś to właśnie tutaj ściągali pątnicy z dalekich okolic, docierając aż do majestatycznie górującego nad otoczeniem wzgórza...

Spotkania w ostatnich latach organizowane są przez Koło PTTK z Ropczyc - serdeczne za to podziękowania. Współczesność dołączyła więc do tradycji modlitewnej i ludycznej, jeszcze wątek turystyczny. Niegdyś w Wielkanoc gromadziły się tu tłumy ludzi na rodzinny i sąsiedzki festyn, wcześniej słyszeliśmy o tradycjach chrześcijańskich czy nawet pogańskich tego miejsca, dzisiaj może mieć ono także charakter atrakcji turystycznej. Sama góra Chełm trwa bowiem niezmiennie, dominując nad okolicznym krajobrazem, a od dziesięcioleci jest tam także skromna kapliczka Matki Bożej. Może warto więc w maju odwiedzić ten uroczy zakątek naszego powiatu...

Przemówienie z okazji obchodów powiatowych Święta Konstytucji 3 maja

Czcigodni Księża, Dostojni Goście, Szanowni Państwo, Droga Młodzieży

Gromadzimy się dzisiaj w Strzyżowie – stolicy naszego powiatu na tradycyjnych uroczystościach powiatowych i gminnych dla uczczenia historycznego święta, jakim jest ustanowione jeszcze w 1791 r. Święto Konstytucji 3 maja, obchodzone także w wymiarze religijnym jako Święto Matki Bożej Królowej Polski. Może właśnie ten religijny wymiar naszych obchodów i naszego polskiego patriotyzmu należałoby w tym roku szczególnie podkreślić. Od dwóch dni wdzięczni jesteśmy bowiem Bogu za dar beatyfikacji naszego Wielkiego Rodaka Jana Pawła II - wspominamy Jego pontyfikat i tak wiele wspaniałych, ale i dramatycznych wydarzeń, które miały miejsce w tym czasie. Podczas beatyfikacji nie tylko my Polacy, ale ludzie z całej Europy i całego świata oddawali hołd wielkości osoby i przesłania Naszego Umiłowanego Ojca Św. Na naszych oczach Jego słowa zmieniały Polskę, społeczeństwa i narody, oparte na wielkiej, czystej i bezgranicznej wierze w Chrystusa przesłanie myśli kruszyło mury ludzkich serc i systemów, odnowiło oblicze Polski, Europy i świata.

Podobne dążenia znajdziemy 220 lat temu. To wówczas oświeceniowe prądy w całej Europie porywały do walki o nowe wartości: wolność, równość, braterstwo między ludźmi rzesze działaczy i przywódców politycznych na całym świecie. Wyrazem tych prądów stała się zarówno Rewolucja Francuska, która odrzuciła dotychczasowy porządek społeczny, jak i powstanie nowego państwa opartego na tych wartościach zapisanych w formie umowy społecznej, jaką stała się Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej z 1787 r. Dla naszych przodków prądy te i wartości były  – jak wówczas mówiono – „podnietą” – zachętą do wprowadzenia reform w potężnej jeszcze poprzez terytorium i chlubne tradycje Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W tym duchu działali m.in. na naszym terenie Konfederaci Barscy, tu w strzyżowskim kościele przysięgający na wierność Rzeczypospolitej, nie akceptujący obcej dominacji na terytorium polskim. Ideę wzmocnienia Polski podjęli następnie myśliciele i działacze skupieni w obozie reformatorów podczas obrad Sejmu Czteroletniego, co doprowadziło w konsekwencji do uchwalenia Ustawy Zasadniczej – słynnej Konstytucji 3 maja - równo 220 lat temu – 3 maja 1791 r. Ustawy, która jako druga na świecie w jednym akcie zbierała wszystkie podstawowe prawa i obowiązki obywateli, ustanawiając nowoczesne i stabilne jak na ówczesne czasy podstawy państwa, pojmowanego już jako państwo jednolite, troszczące się o swoich obywateli, o wewnętrzną sprawność i spójność terytorialną.

Z przykrością trzeba dzisiaj powiedzieć, że te rozstrzygnięcia nie były na rękę nie tylko naszym sąsiadom zainteresowanym jak najsłabszym polskim państwem, ale też części polskich obywateli – ówczesnych elit politycznych i gospodarczych, których przywileje zostałyby znacznie okrojone. Tak zrodziła się Konfederacja Targowicka i zaproszenie wojsk rosyjskich do zbrojnej interwencji przeciwko własnym obywatelom, kolejne rozbiory, próba obrony państwa przez pierwsze polskie powstanie – insurekcję kościuszkowską pod wodzą Tadeusza Kościuszki i wreszcie 123 lata zaborów, kiedy nasze państwo przestało istnieć.

Mamy dzisiaj wolną Polskę – III Rzeczpospolitą, państwo demokratyczne i niepodległe, kultywujące swoje tradycje, równe wśród narodów Europy i świata. Państwo, w którego powstanie wielu z nas, nawet tu obecnych, zważywszy na okoliczności geopolityczne, nie bardzo wierzyło. Dla wolności Polski w XX w. musiały bowiem upaść potężne, zbrojne systemy, co wydawało się nierealne do osiągnięcia bez rozlewu krwi. A jednak to się zdarzyło. Odzyskaliśmy wolne państwo, tak jak odzyskało je wiele innych narodów Europy i świata zniewolonych przez system komunistyczny. Może więc w tym szczególnym roku, roku beatyfikacji naszego Papieża – Polaka, Ojca Św. Jana Pawła II warto zwrócić uwagę na fakt, że to wielkie wydarzenie dziejowe: wolność i niepodległość Polski, o której marzyły całe pokolenia naszych rodaków w kraju i na emigracji, poprzedzone było wieloma wydarzeniami o charakterze duchowym. Wpisują się w tę drogę duchowe doświadczenia naszego Prymasa Tysiąclecia Ks. Kard. Stefana Wyszyńskiego - słynne śluby Jasnogórskie i obchody Tysiąclecia Chrztu Polski oraz obchody Wielkiej Nowenny, podczas której kopia cudownego obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej nawiedzała wszystkie polskie parafie od sierpnia 1957 r. Dzisiaj wierzymy, ze z tej duchowej tradycji, z tych pokładów wiary tkwiących w naszym narodzie i odnowionych w XX w. zrodził się pontyfikat naszego umiłowanego Błogosławionego Ojca Św. Jana Pawła II. Wierzymy, że może właśnie dlatego, to, czego nie udało się dokonać naszym przodkom przed 220 laty, mimo ważnych i wiekopomnych zamiarów, stało się możliwe pod koniec XX wieku, kiedy to po raz trzeci w  historii nasz kraj odzyskał niepodległość.

Dostojni Goście Szanowni Państwo

Polski patriotyzm ma wiele wymiarów, każdy obywatel ma też pełne prawo do jego osobistego przeżywania. Pamiętajmy jednak, że jest on potrzebny – myślenie i troska o państwo, poszanowanie jego instytucji i osób wypełniających zadania państwowe, to w pewnym sensie szacunek dla samych siebie. Także to przesłanie stanowi dzisiaj dziedzictwo majowej konstytucji. Nie da się zaś zrozumieć naszej historii, naszego patriotyzmu bez jego, jakże często opartego na naszej wierze  - duchowego dziedzictwa, będącego podstawą narodowej tożsamości.

Z okazji dzisiejszego Święta chciałbym serdecznie podziękować wszystkim Państwu za udział w naszych obchodach, także tutaj bowiem - w naszym powiecie i naszym mieście - jesteśmy cząstką polskiego Państwa i Narodu. W imieniu swoim, zgromadzonych w tym miejscu przedstawicieli samorządu powiatowego z Panem Przewodniczącym Rady, Panem Wicestarostą, członkami Zarządu, Radnymi, przedstawicielami powiatowych służb, inspekcji, straży i administracji dziękuję Czcigodnemu Księdzu za sprawowaną ofiarę Mszy Św., Panu Burmistrzowi i przedstawicielom samorządu miejskiego za współorganizację uroczystości, pocztom sztandarowym, orkiestrze, chórowi z parafii w Pstrągowej, kombatantom i żołnierzom, Związkowi Strzeleckiemu, oficjalnym delegacjom oraz dzieciom i młodzieży z opiekunami, naszym gościom  i wszystkim obecnym za uświetnienie naszych obchodów. Dziękuję za wywieszenie flag państwowych, które upiększają nasze miasto, składam też najlepsze życzenia wszystkim mieszkańcom naszego powiatu z okazji dzisiejszego Święta oraz szczególnie strażakom ochotnikom i strażakom z Państwowej Straży Pożarnej w związku z przypadającym 4 maja świętem Waszego patrona  - Świętego Floriana.

Dziękuję za uwagę.

Wystąpienie z okazji Dnia Flagi Państwowej - Zespół Szkół Technicznych w Strzyżowie 29.05.2011 r.

Dostojni Goście, Szanowni Państwo,. Droga Młodzieży

Obchodzimy dzisiaj w naszym powiecie po raz kolejny Dzień Flagi Państwowej. To święto poprzedzające Święto Konstytucji 3 maja, w jakiś szczególny sposób przenosi nas w przestrzeń historyczną i publiczną, zwracając naszą uwagę, na to, co tworzy polską tradycję i historię i na współczesne państwo polskie. Szczególnie cieszy nas dzisiaj obecność naszych gości, w tym przedstawicieli służb mundurowych, młodzieży i dzieci. Nasza dzisiejsza uroczystość, połączona tradycyjnie z turniejem piłki siatkowej z okazji Święta Flagi, poprzedza wielkie wydarzenie dla naszego narodu, jakim będzie w najbliższą niedzielę beatyfikacja Sługi Bożego Jana Pawła II – naszego wielkiego rodaka i Papieża – to jakże radosny i piękny fragment naszej polskiej historii, wplecionej w losy Europy i całego świata. W tych właśnie kategoriach chcielibyśmy świętować Dzień Flagi Państwowej, wydobywając z naszej tradycji i historycznych wydarzeń akcenty wzniosłe, pełne radości i narodowej dumy. Wiemy, że w naszej przeszłości, nawet najbliższej nie brakuje przeżyć i zdarzeń pełnych bólu, nawet cierpienia, ale nie byłby pełny obraz naszej historii, gdybyśmy w naszej fladze, narodowych i państwowych symbolach nie dostrzegali wzniosłości i optymizmu.

Flaga biało - czerwona, biały orzeł w koronie, hymn państwowy – to wywiedzione z dziejów i tradycji symbole naszego współczesnego Państwa – Ojczyzny, w której żyjemy, której duchowa przeszłość określiła każdego z nas w części jego indywidualnej oraz zbiorowej tożsamości. Wyzwaniem współczesnych czasów jest troska o wartości narodowe i państwowe, udział w życiu zbiorowym naszych wspólnot, umacnianie wartości, na których nasze państwo jest zbudowane i ich przekazywanie w sztafecie pokoleń. Ciągle wiele jest głosów, które mówią, ze państwo powinno być słabe, że można je zastąpić inną aktywnością i alternatywnymi formami życia zbiorowego. Nie wierzmy w takie wizje i programy. Państwo mocne, sprawne, ugruntowane na wartościach jest bowiem uniwersalnym modelem życia narodowego we współczesnym świecie.

W tym duchu chcielibyśmy zaakcentować po raz kolejny obchody Dnia Flagi Państwowej w naszej lokalnej społeczności. Wypełniając zadania służby dla naszych samorządów i mieszkańców, czujemy się bowiem przede wszystkim związani obowiązkiem służby Ojczyźnie, dzisiejszemu Państwu polskiemu. Te wartości i to przesłanie chcemy przekazać młodemu pokoleniu, czego wyrazem będzie przekazanie flag państwowych ufundowanych przez Zarząd Powiatu uczniom klas pierwszych naszych szkół. Chciałbym prosić Was drodzy Młodzi Przyjaciele, abyście te flagi, symbol naszego Państwa przyjęli z godnością i szacunkiem, aby wisiały w Waszych domach podczas naszych świąt państwowych i narodowych. Do wszystkich Państwa chciałbym skierować najlepsze życzenia wszelkiej pomyślności i zadowolenia z działalności instytucji i służb publicznych na naszym terenie.

Dziękuję za uwagę

Z okazji Świąt Zmartwychwstania Pańskiego proszę przyjąć najlepsze życzenia: błogosławieństwa Zmartwychwstałego Chrystusa, radości i nadziei płynącej z pustego grobu Pańskiego, wiary, dającej moc w trudach codzienności. Życzę Wesołych, radosnych i zdrowych Świąt Wielkanocnych

Robert Godek

Starosta Strzyżowski

Katyń - Smoleńsk. Dwa rozdziały historii

Kiedy rok temu przygotowywaliśmy uroczystości mające na celu upamiętnienie naszych rodaków pochodzących z powiatu strzyżowskiego, zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze nie przypuszczaliśmy, że spotka nas wszystkich tak wielki dramat. Okazało się, że tragiczna klamra historii w jakże fatalny sposób splotła ze sobą dwa wydarzenia: katyńskie ludobójstwo sprzed 70 lat dokonane na polskich oficerach i policjantach przez sowieckich zbrodniarzy i największą katastrofę w najnowszej historii Polski, jaką stała się tragiczna śmierć tak wielu wybitnych współczesnych Polaków w wyniku rozbicia prezydenckiego samolotu w smoleńskim lesie.

Dzisiaj, wspominając tamte wydarzenia, przywołujemy przede wszystkim pamięć o ludziach, którzy zginęli - zarówno o tych, którzy w 1940 r. dla Ojczyzny oddali życie jako żołnierze, jak i o tych, którzy zginęli wypełniając służbę współczesnej Polsce, jaką jest także pielęgnowanie czci i pamięci o naszych narodowych bohaterach.

Kwiecień - polski miesiąc pamięci narodowej - nabrał w ostatnich latach nowego, jakże aktualnego wyrazu - 2 kwietnia, godz. 21.37, 10 kwietnia Smoleńsk, 13 kwietnia - Dzień Katyński ustanowiony przez Ś.P. Lecha Kaczyńskiego...

Jest taka tęsknota, wyrażana nieraz w naszej myśli społecznej, żeby wreszcie uciec przed tragicznymi wydarzeniami polskiej historii, żeby przestać mówić o klęskach, rozpamiętywać rany, żeby nasza polska tradycja była bardziej pozytywna, wychowawcza, z większą dozą optymizmu. Pragnienie jak najbardziej słuszne, ale jak to uczynić, kiedy ten trudny polski los, jak w wypadku tych dwóch różnych, a jednak podobnych wydarzeń nas dotyka, kiedy okazuje się, że niezależnie od historycznych okoliczności towarzyszą nam kolory żałobne, a obowiązek pamięci jest nie tylko narodową, ale czysto ludzką powinnością. Wspomnijmy dzisiaj oficerów i policjantów z naszego powiatu zamordowanych w Katyniu, wspomnijmy Ś.P. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z małżonką, Parlamentarzystów: Grażynę Gęsicką, Leszka  Deptułę, Stanisława Zająca i wszystkie inne ofiary tragicznej smoleńskiej katastrofy. Dołączyli przecież do tak wielu naszych rodaków, którzy na tej trudnej, a nawet tragicznej drodze byli przed nimi...

SZCZĘŚLIWEGO NOWEGO ROKU!

Życzę Państwu szczęścia, zdrowia i pomyślności w Nowym 2011 Roku! 

Życzę, by spełniły się plany i marzenia a każdy dzień wypełniony był Dobrem i Pięknem. Życzę także jak najwięcej zadowolenia z działalności naszego samorządu i służb publicznych na naszym terenie, pozytywnych wydarzeń w rodzinach, jak również w całej społeczności naszego powiatu, sukcesów w pracy zawodowej i społecznej oraz błogosławieństwa Bożego.

Robert Godek

Starosta Strzyżowski

Po stronie Dobra

Ksiądz Sławomir Oder - postulator procesu beatyfikacyjnego Ojca Św. Jana Pawła II wraz z włoskim dziennikarzem Saverio Gaetą wydali książkę opowiadającą o postaci i życiu Karola Wojtyły - Jana Pawła II "Dlatego Święty". Wyjątkowość tej publikacji polega chyba przede wszystkim na tym, że zapewne po raz pierwszy próbuje ona w sposób całościowy ująć osobę i życie naszego Papieża w stosunkowo prostych słowach, ale jednocześnie, wykorzystując zgromadzoną podczas procesu wiedzę, ukazuje niezwykłość tej postaci. Znajdziemy tam zarówno kronikarskie sprawozdanie z kolejnych etapów życia Wojtyły, ciekawe i ujmujące anegdoty, jak również fascynację jego duchową wielkością, dokonaniami i przemożnym wypełnieniem wiarą każdego etapu życia.

Tak postrzegaliśmy Ojca Św. wszyscy. Był dla naszego pokolenia Ojcem i nauczycielem, nieraz nazywaliśmy Go największym z Polaków, był naszą dumą i spełnioną nadzieją. Dlaczego spełnioną? Bo to za jego sprawą, czego do dzisiaj wielu nie chce przyznać, narodził się ruch "Solidarności", a następnie w całej Europie upadł system komunistyczny, Polska zaś stała się krajem demokratycznym i niepodległym.

Gdy czytamy kolejne karty publikacji Ks. Odera, uderza prostota i jednoznaczność tej postaci, co zresztą także nas zawsze fascynowało na kolejnych papieskich pielgrzymkach. Prostota i jednoznaczność przejawiająca się w świadomym wyborze zasad religijnych dla całego życia, w opowiedzeniu się za każdym razem po stronie Ewangelii i Dobra....

Warto to dzisiaj przypomnieć, gdy wokół nas tyle zła, inspirowanej niechęci, gdy różne stopnie podejmowanej rywalizacji przesłaniają podstawowe zasady chrześcijańskie i nawet czysto ludzkie powinności, gdy próbuje się ludziom wmówić, że osobiste urazy i niechęci oraz wola odegrania się są wystarczającym uzasadnieniem dla niszczenia autorytetu i osoby drugiego człowieka. Przypomnieć, że te postawy to aberracja, wypaczenie, mimo że hałaśliwe i uzurpujące sobie prawo do ferowania wyroków, nie mają nic wspólnego z rzeczywistymi powinnościami i rozumianą w świetle chrześcijańskich i ludzkich wartości prawdą.

Gdzie jest ta prawda? Prawdą jest sprawiedliwa ocena, szacunek dla każdej ludzkiej osoby, w tym nawet dla politycznych czy osobistych przeciwników, wybaczenie i zawsze chęć niesienia pomocy. Prawdą jest Dobro, nie Zło. Musimy o tym pamiętać i wybaczać nawet tym, którym najbardziej zależy na naszym unicestwieniu ... Tylko tak bowiem możemy stanąć po właściwej stronie - po stronie Dobra, za przykładem wielu postaci, ale też w sposób szczególny wypełniając testament i przesłanie naszego Ojca Świętego.

WESOŁYCH ŚWIĄT

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia życzę Państwu wiele rodzinnego ciepła przy wigilijnej wieczerzy, głębokiego przeżycia prostoty i wielkości narodzenia małego Jezusa, spokoju i odpoczynku podczas świątecznych dni, zdrowia, pomyślności i wszystkiego, co najlepsze w zbliżającym się 2011 Roku.

Robert Godek

Starosta Strzyżowski

Krajobraz powyborczy

Za nami kolejne wybory samorządowe. Jak zawsze trudne, zarówno w przeprowadzeniu jak i w późniejszym ukształtowaniu nowej kadencji władz lokalnych i regionalnych. W zmaganiach wyborczych na naszym terenie uczestniczyła rekordowa liczba kandydatów, zwłaszcza jeżeli chodzi o Radę Powiatu. Podobnie było w wielu miejscach w województwie i kraju. Choć były i takie okręgi w wyborach do Rad Gmin, w których wystartował tylko jeden kandydat, a w dwóch naszych gminach w szranki wyborcze  stawał tylko jeden kandydat na wójta - pełniący dotychczas tę funkcję. Trzeba powiedzieć, że nie jest łatwa ta nauka demokracji. Wiele osób - na naszym terenie nawet 50% nie bierze udziału w wyborach, z drugiej strony sama kampania wyborcza niekoniecznie cechuje się pozytywnym przekazem i merytoryczną treścią, co stwierdzić należy z ubolewaniem. Trzeba też jednak dodać, że przykład idzie od góry...

Demokracja to kompromis - wyniki wyborcze dla jednych stanowią powód do zadowolenia - dla innych są rozczarowaniem. Generalnie jednak wybory - przynajmniej na naszym terenie udowodniły, że merytoryczna i pozytywna kampania ma swoją wartość. a środowiska opierające swój przekaz na atakach personalnych i osobistych niechęciach nie zyskały większego znaczenia,

Czas przystąpić do nowej pracy, otworzyć nowy rozdział. Po ukształtowaniu na nowo mechanizmów demokratycznych podjąć należy jak najlepszą służbę społeczeństwu, w tych miejscach, do których zostaliśmy wybrani. Kampania wyborcza się skończyła, czas też zakończyć rywalizację poszczególnych środowisk i podjąć jak najlepszą współpracę dla wspólnego dobra. 

Przemówienie z okazji Narodowego Święta Niepodległości i 92. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości wygłoszone podczas powiatowych obchodów w Strzyżowie 11.11.2010 r.

Czcigodni Księża, Dostojni Goście, Szanowni Państwo

Gromadzimy się jak co roku jako społeczność gminy Strzyżów i powiatu strzyżowskiego, aby w tej wspólnocie przeżywać obchody Narodowego Święta Niepodległości. Nasze uroczystości mają wymiar religijny – jak przystało na naszą wiarę i tradycję – sprawy naszej wspólnoty chcemy zawierzyć Bożej Opatrzności i trwającej tu w Strzyżowie od wieków naszej Opiekunce - Matce Bożej Strzyżowskiej.

Dziękujemy Czcigodnemu Księdzu Dziekanowi za sprawowaną ofiarę Mszy Świętej, Księdzu Kaznodziei za wygłoszona homilię, a mieszkańcom Strzyżowa i wszystkim zgromadzonym za liczną obecność.

Naszym uroczystościom towarzyszą symbole: polska biało – czerwona flaga, hymn państwowy, liczne poczty sztandarowe łączące nasze lokalne i środowiskowe wspólnoty. W dzień taki jak dzisiaj symbole te są niezwykle wymowne. Przypominają o łączności międzypokoleniowej, wskazują na to, co jako Naród nas zawsze łączyło i łączy również we współczesnym świecie. Wydaje się, że jako Polacy, więcej powinnismy mówić właśnie o tym, co nas łączy, a mniej o tym, co nas dzieli.

Obchody 92. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w ramach Narodowego Święta Niepodległości przeżywamy w szczególnie tragicznym roku dla naszej narodowej wspólnoty i naszego państwa. W roku, w którym wydarzyła się tragedia smoleńska, w której zginął Prezydent Rzeczypospolitej z małżonką i wielu wybitnych Polaków współczesnego pokolenia, także mieszkańców naszego regionu, w roku klęski powodzi  i osuwisk, ale również w roku 70 rocznicy zbrodni katyńskiej i wielkich narodowych rocznic: bitwy pod Grunwaldem, cudu nad Wisłą. 30 - lecia powstania NSZZ Solidarność. Te wydarzenia w jakiś sposób przemawiają do nas, wzywają do refleksji, do spojrzenia z szerszej perspektywy na to, czym żyjemy jako współczesna, polska wspólnota narodowa.

„Polska to jest wielka rzecz” – pisał Stanisław Wyspiański w „Weselu”. Wierne temu zawołaniu były całe pokolenia synów i córek naszego Narodu, walczących o odzyskanie niepodległości, tułających się po całym świecie w tak wielu okresach emigracji, działających dla Polski w instytucjach międzynarodowych i państwowych. Przez wieki wypracowaliśmy dwa modele służby Ojczyźnie: model romantyczny, w którym ważne jest poświęcenie, ofiarność i gotowość do walki zbrojnej oraz model pozytywistyczny, w którym liczy się codzienna, systematyczna praca, nastawienie na rozwój gospodarczy i wspieranie spójności społecznej. Między tymi modelami patriotyzmu nie ma sprzeczności, są one komplemantarną całością, dzięki której lepiej możemy zrozumieć i zastosować to, czym w polskiej tradycji jest służba Ojczyźnie, także dzisiaj, w Polsce współczesnej, na progu XXI wieku.

Jedno przesłanie wydaje się niepodważalne. Nasza historia, działalność dla Ojczyzny naszych przodków - w wielu przypadkach okupiona najwyższą ofiarą życia - wzywa nas, byśmy we współczesnym, wolnym i demokratycznym, polskim kraju rozumieli, czym jest i jaką wartość stanowi narodowa niepodległość i samodzielne państwo. O tej własnie wartości, o zawsze aktualnej potrzebie służby Ojczyźnie musimy pamiętać, negocjując umowy gospodarcze i polityczne z sąsiadami, wypełniając nasze uczestnictwo w strukturach międzynarodowych jak Unia Europejska i Sojusz Północnoatlantycki czy dążąc do pełnego wyjaśnienia katastrofy smoleńskiej. Nasza historia i tradycja wzywa nas do uczestnictwa w życiu publicznym, do wypełniania obowiązków patriotycznych i obywatelskich, które co prawda wymagają od nas wysiłku, ale w przeciwieństwie do wielu okresów w naszej historii współcześnie nie powodują nakładania jakichkolwiek represji.

Szanowni Zgromadzeni!

Pozwólcie na jeszcze jeden wątek w tym wystąpieniu. W roku bieżącym kończy się czteroletnia kadencja władz samorządowych, a 21 listopada odbędą się wybory nowych władz lokalnych i regionalnych. W samorządzie powiatowym i w samorządach naszych gmin przez ostatnie cztery lata staraliśmy się widzieć sprawowanie władzy przede wszystkim jako jak najlepszą służbę naszej wspólnocie i realizację konkretnych, potrzebnych dzisiaj projektów rozwojowych, ale także jako wypełnienie zadań państwowych na tym pięknym obszarze naszego kraju, jakim jest powiat strzyżowski.

Chciałbym w imieniu swoim, Zarządu i Rady Powiatu w Strzyżowie III kadencji serdecznie podziękować za ten okres współpracy  mieszkańcom, samorządom gmin, z samorządem Gminy Strzyżów, Księdzu Dziekanowi, Dyrektorom i pracownikom naszych podmiotów gospodarczych i jednostek publicznych, tak wielu innym podmiotom działającym w naszej społeczności i poza nią. W tych podziękowaniach chciałbym zmieścić  także podziękowanie za obecność na uroczystościach z okazji świąt państwowych i narodowych oraz innych. Dziękuję orkiestrze strażackiej, pocztom sztandarowym, dzieciom i młodzieży z Waszymi opiekunami, w tym wspaniałym przedszkolakom, żołnierzom Podhalańczykom, Kombatantom i Sybirakom, oficjalnym delegacjom, tak pięknie rozwiniętemu Związkowi Strzeleckiemu w Strzyżowie, mieszkańcom, którzy za swój obowiązek widzą wywieszenie flag państwowych czy uczestnictwo we wspólnych obchodach. Dziękuję Panu Burmistrzowi i samorządowi Gminy Strzyżów m.in. za współpracę w organizacji najważniejszych uroczystości państwowych i innym samorządom gmin z naszego powiatu za współdziałanie w wielu różnych przedsięwzięciach.

Kończąc niniejsze wystapienie chciałbym Państwu życzyć jak najlepszego rozwoju naszego współczesnego Państwa, które powinno rozumieć i odpowiadać na potrzeby obywateli, zadowolenia z działalności służb publicznych i wszelkiej pomyślności. Zachęcam do udziału w wyborach 21 listopada bieżącego roku, który jest naszym obywatelskim obowiązkiem i życzę jak najlepszych dla naszej lokalnej wspólnoty decyzji. Poświęcenie, mądra działalność naszych przodków, tak wiele pomyślnych wydarzeń z przełomu XX i XXI wieku sprawiły, że dzisiaj obowiązki patriotyczne można powiedzieć są wpisane w naszą codzienną, zwykłą działalność i pracę: indywidualną i zbiorową. Korzystajmy więc z tych możliwości i bądźmy dumni z naszej historii i naszego Państwa.

Dziękuję za uwagę

Przekroczone granice

To, co stało się w Łodzi napawa wielkim smutkiem. W tym dramatycznym 2010 r. do tak wielu tragicznych wydarzeń dochodzi jeszcze zabójstwo popełnione z premedytacją przez sprawcę, którego motywacją nie były motywy osobiste, ale niechęć, czy tez nienawiść do określonych osób ze względu na ich przynależność polityczną, czy też w ogóle funkcjonowanie w sferze polityki.

Tak jak nigdy nie powinna się wydarzyć katastrofa smoleńska, tak samo nie powinno nigdy mieć miejsca to wydarzenie. Fundamentem naszej współczesnej rzeczywistości społecznej jest przecież nauczanie Ojca Św. i dopiero co wyniesionego na ołtarze Księdza Jerzego Popiełuszki - kapelana "Solidarności", a w tym nauczaniu znane słowa z nauki chrześcijańskiej: "Zło dobrem zwyciężaj" i "Jedni drugich brzemiona noście". Tradycja ruchu "Solidarność" to zresztą dążenie do prawdy, wolności, niezależności, ale oparte na metodach pokojowych, poprzez świadome wyrzeczenie się przemocy.

Wytłumaczeniem łódzkiej zbrodni dokonanej - co by nie powiedzieć z przyczyn politycznych, na nieznanym człowieku - może być wiele czynników, na pewno jednym z nich jest płaszczyzna metafizyczna - istnienie sił zła w świecie, dla których metody pokojowe, wartości nie są do zaakceptowania. W płaszczyźnie społecznej podkreślamy atmosferę dzisiejszego życia politycznego, demonstrowaną niechęć polityków do siebie nawzajem, słowa przekreślające godność i osobową wartość drugiego człowieka, odpowiedzialność dziennikarzy beztrosko szermujących nawet najcięższym słowem wobec każdego, kogo akurat zechcą skrytykować.

Dużo w tym prawdy. Sam doświadczyłem wielokrotnie, że dla wielu osób wolność słowa, tak ciężko okupiona przez działaczy z lat 80-tych, dzisiaj służy li tylko do realizacji własnych ambicji, jest instrumentem, który pozwala na publiczne uzewnętrznienie własnych animozji i bez jakiejkolwiek odpowiedzialności niszczenie godności i dobrego imienia drugiego człowieka.

Trudno się zgodzić z taką wizją tej konstytucyjnej wartości społeczeństw demokratycznych, jaką jest wolność słowa. Jej podstawą jest bowiem służba prawdzie, w której mieści się pojęcie obiektywizmu, a ze starożytności wiemy, że także pojęcie dobra. Nigdy zaś prawda i dobro nie mogą mieć na celu niszczenia osobowej wartości człowieka - w takiej wersji bowiem dobro staje się złem a prawda, obdarta z podstawowej zasady obiektywizmu, zamienia się tylko w instrument służący do pognębienia bliźniego.

Do czego prowadzi taka beztroska i społeczne przyzwolenie na tego typu wizję wolności słowa zobaczyliśmy w Łodzi. Szczycimy się od lat, że w naszej historii nie mieliśmy królobójców, że naszą tradycją nigdy nie była przemoc, ale metody pokojowe, że walczyliśmy o wolność innych - dzisiaj zaś coś w Narodzie chyba się złego stało, jeżeli dochodzi do takiego wydarzenia. Przekroczone zostały pewne granice, a łódzkie zabójstwo porównać można chyba tylko do zabójstwa Prezydenta Narutowicza sprzed 88 lat. 

To prawda, że mimo wszystko nasza demokracja jest ciągle jeszcze bardzo niedojrzała, że mamy za sobą kilka wieków niechęci do władzy, która zawsze była obca, że trudno nam się przyzwyczaić do tego, że mamy nasze własne, polskie państwo i w związku z tym stosujemy w życiu społecznym i w indywidualnym postępowaniu metody wypracowane przez pokolenia, a niekoniecznie przystające do dzisiejszej rzeczywistości. Jeżeli jednak chcemy utrzymać tak ciężko zdobyte wartości, jeżeli chcemy żyć w wolnym i rozwijającym się państwie, nie możemy przyzwalać na  metody i czyny, które to Państwo i wszystko, co się z nim wiąże zohydzają. Nie może być przyzwolenia dla szerzenia nienawiści, braku obiektywizmu, niszczenie ludzkiej godności, tylko dlatego, że ktoś pełni funkcję publiczną lub reprezentuje ugrupowanie, z którego poglądami się nie zgadzamy. W konsekwencji takich działań rodzi się bowiem agresja, a - jak uczy łódzkie doświadczenie - stąd już tylko krok do tragedii.

W Łodzi doszło do przekroczenia granicy, która nie powinna nigdy zostać przekroczona. Ta tragedia wzywa nas - nie tylko polityków, powiedziałbym przede wszystkim dziennikarzy do przestrzegania zasady odpowiedzialności za słowo, które jak się okazuje nie tylko może zranić, ale może też zabijać. Niezgoda na te metody, brak przyzwolenia na agresję, szacunek dla innych ludzi powinny cechować nasze życie publiczne na wszystkich poziomach. Najwyższy chyba już czas przypomnieć słowa Św. Pawła z Nowego Testamentu: "A jeśli u was jeden drugiego kąsa i pożera, baczcie, byście się wzajemnie nie zjedli".

Przywrócona pamięć

Jest taki obowiązek, który szczególnie we wrześniu warto przypomnieć. To obowiązek pamięci. Wrzesień to tradycyjnie w naszej kulturze miesiąc pamięci narodowej. 1. września 71 lat temu rozpoczęła się II wojna światowa, 17. września Armia Czerwona wkroczyła na terytorium II Rzeczypospolitej. Rozpoczął się wtedy czas wielkiego dramatu, który ze swoimi skutkami politycznymi trwał praktycznie aż do 1989 roku. 

Najbardziej dramatyczny okres wojny wspominany jest do dzisiaj w wielu naszych rodzinach, jako czas wielkich prób, wyrzeczeń i wielu tragedii. Dominacja sowiecka i komunistyczny system w powojennej Polsce wykreowały w retoryce propagandowej pewien mit tego okresu - jednostronny i oparty na zafałszowaniu rzeczywistości, w którym walka z Niemcami i hitleryzmem była fundamentem życia społecznego, ale walka ta oparta była na współpracy i przyjaźni z ZSRR i jego różnymi formacjami militarnymi. Ten fałszywy mit najlepiej ilustrują bardzo popularne w tym okresie seriale "Czterej pancerni i pies" czy "Stawka większa niż życie". 

W takiej interpretacji naszej historii trudno było zmieścić jakiekolwiek fakty, w których sowiecka Rosja nie byłaby przedstawiana jako nasz przyjaciel i sojusznik. Dlatego w tym czasie wiele zdarzeń, dokumentów, które nie pasowały do tego wykreowanego obrazu skazywano na zapomnienie, były one nieobecne w potocznej świadomości - jeżeli znane, to tylko wąskiemu gronu specjalistów. Co więcej - za ich upowszechnianie groziło nawet więzienie.

Symbolem tego kłamstwa stał się Katyń. Zbrodnia ludobójstwa dokonana na polecenie najwyższych władz ZSRR z samym Stalinem na czele na ponad 21 tys. polskich oficerów wojska  i policjantów. Zbrodnia, o której niestosownie było mówić po jej dokonaniu - bali się tego nawet Amerykanie -  i przez kilka kolejnych dziesiątek lat. Pamięć o tym masowym mordzie przechowywana była przede wszystkim w rodzinach ofiar. Każda z nich miała mniej lub bardziej skrywaną rodzinną tajemnicę o "zaginionym" ojcu, bracie, stryju, który nie wrócił z wojny, przekazywaną jak testament kolejnym pokoleniom. Dopiero ruch "Solidarności" domagając się przywrócenia prawdy w życiu społecznym, jako jeden z głównych tematów wprowadził temat katyński do potocznej i społecznej świadomości.

Nawet dzisiaj sprawa zbrodni katyńskiej znana jest raczej ogólnie, gdyż wcale nie tak łatwo zdobyć szczegółowe i miarodajne omówienia tego tematu i mimo niedawnej 70. rocznicy zbrodni stosunkowo niewiele jest publikacji na ten temat. Nie wspominając już o tym, że do dzisiaj nie jest znana pełna lista ofiar, a wiele dokumentów ciągle jeszcze czeka na odtajnienie w mrokach rosyjskich archiwów. 

Zawsze uważałem, że nie tylko obowiązkiem władz centralnych jest dbanie o historyczną pamięć i prawdę. To także obowiązek samorządów i lokalnych społeczności. Dlatego naturalnym naszym dążeniem było przywrócenie do lokalnej historii pamięci o bohaterach, którzy, często zapomniani przez dziesiątki lat, oddali życie na tej nieludzkiej ziemi za naszą Ojczyznę a byli naszymi rodakami. 

Dzisiaj mogę powiedzieć, że dzięki inicjatywie Zarządu Powiatu, współpracy z Rzeszowskim Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej a także osobistemu i rzetelnemu podejściu autora - mieszkańca naszego powiatu Pana Piotra Szopy obowiązek ten został wypełniony. W ostatnich tygodniach ukazała się bowiem starannie opracowana, jak myślę pionierska publikacja w naszym regionie "Zbrodnia katyńska 1940" z podtytułem "Pamięci mieszkańców powiatu strzyżowskiego zamordowanych przez Sowietów w Katyniu, Charkowie i Twerze (Kalininie)". Publikacja ta jest dopełnieniem planowanych wcześniej a przeprowadzonych w tym roku działań mających na celu upamiętnienie naszych katyńczyków. Uroczystości katyńskie odbyły się w Strzyżowie na wiosnę, z tragicznym nawiązaniem i połączeniem ze smoleńską katastrofą. Nasze szkoły, z czego bardzo się cieszę, z ochotą włączyły się w akcję sadzenia dębów pamięci dla poszczególnych osób z listy katyńskiej, a obecna publikacja będzie dopełnieniem tych działań.

Warto wspomnieć, że tegoroczne inicjatywy poprzedzone zostały innymi, które przypominały naszej społeczności czym był Katyń i upamiętniały ofiary zbrodni. Wspomnieć tu należy chociażby o krzyżu katyńskim ufundowanym przy parafii Niewodna, tablicy poświęconej Katyńczykom w kaplicy cmentarnej we Frysztaku, krzyżu katyńskim na pomniku Sybiraka w Strzyżowie czy wreszcie pierwszej próbie zestawienia pełnej listy ofiar z naszego powiatu w Społecznym Muzeum Regionalnym w Strzyżowie. 

Dzięki publikacji Piotra Szopy zyskujemy pełne wg aktualnego stanu wiedzy zestawienie ofiar zbrodni katyńskiej pochodzących z naszego powiatu. Publikacja ma formę albumu, jest bogato ilustrowana i zawiera m.in. biogramy 32 osób z listy katyńskiej, w większości ze zdjęciami. Jej atutem jest rzetelny aparat badawczy i solidne podejście do badań archiwalnych, dzięki czemu autorowi udało się zgromadzić pokaźny materiał, będący podstawą opracowania i w dużej mierze dobrze ukazany w publikacji. Nowoczesna a zarazem stosowna szata graficzna dopełnia obrazu całości. 

Myślę, że wkrótce to opracowanie trafi do różnych instytucji na naszym terenie, przede wszystkim do szkól i bibliotek i będziemy mogli się zapoznać z naszą "reprezentacją" na tej narodowej liście tragedii, jaką jest lista katyńska. A są na niej osoby nietuzinkowe - jak chociażby major dr Jan Madziara urodzony w Gogołowie, w wojsku polskim wykonujący funkcję sędziego śledczego, pośmiertnie awansowany na podpułkownika, zamordowany w Charkowie, dr Kazimierz Garduła - przedwojenny lekarz pochodzący ze Strzyżowa - naczelny lekarz Ubezpieczalni Społecznych w Łodzi, porucznik rezerwy, który ochotniczo zgłosił się do wojska, zginął w Katyniu, pośmiertnie został awansowany na stopień kapitana, czy też krakowski adwokat z tytułem doktora praw, urodzony w Zaborowie kapitan Stefan Kuziel, zamordowany w Katyniu, a pośmiertnie awansowany na stopień majora. W Charkowie został zamordowany kapitan artylerii Szymon Storch narodowości żydowskiej, pochodzący z Gogołowa pracownik firm naftowych, pośmiertnie awansowany na stopień majora, a w Twerze przedwojenni policjanci, m. in. Jan Basamania z Wysokiej Strzyżowskiej i Józef Niedziela z Markuszowej. I tę listę tak można rozszerzać dodając kolejne nazwiska ...

O nich i o wszystkich innych pamiętajmy, bo przecież - jak tak wielu innych - oddali życie, wypełniając służbę Ojczyźnie.

30 rocznica NSZZ "Solidarność"

31 sierpnia mija kolejna okrągła rocznica sierpniowych wydarzeń z 1980 r. 30 lat temu w różnych miejscach w Polsce rozpoczął się zryw narodowy, który w efekcie zburzył niewzruszony wydawałoby się system komunistyczny nie tylko w naszym kraju, ale również w całej Europie. Jakże piękną nazwę wybrano wówczas dla tego ruchu - Solidarność - Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Solidarność - nie sprawiedliwość, nie wolność, ale właśnie Solidarność. Podczas rzeszowskich obchodów mówili o tym nasi kapłani - dla całego świata było zdziwieniem, że robotnicze bunty z tego okresu bogate były w religijne symbole, że na terenie stoczni gdańskiej odprawiano Msze Św. dla strajkujących, że robotnicy, ale też inteligencja gromadzili się w kościołach, blisko kapłanów. Nietrudno zrozumieć ten fenomen, jeżeli pozna się polską historię, jeżeli za punkt wyjścia przyjmiemy rok 1978, kiedy to nasz kardynał Karol Wojtyła wybrany został papieżem i 2 czerwca 1979 r., kiedy podczas pierwszej pielgrzymki do Ojczyzny Ojciec Św. do tłumów rodaków zgromadzonych na Placu Zwycięstwa w Warszawie wołał "Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi, tej ziemi". To z tego przesłania narodził się ruch "Solidarności" i z niego wyrosło wspaniałe nauczanie błogosławionego męczennika i kapelana NSZZ "Solidarność" Ks. Jerzego Popiełuszki z ewangelicznym zawołaniem "Jedni drugich brzemiona noście".

To nasze święto, tę rocznicę powinniśmy przede wszystkim świętować radośnie. Jest to bowiem ważne i niezwykle piękne wydarzenie w dziejach nie tylko naszej Ojczyzny, ale w całej historii powszechnej. I nie chodzi tylko o atmosferę tamtego czasu, o poczucie wzajemnej solidarności, chęć niesienia pomocy i wspólnego działania między ludźmi  i całymi grupami społecznymi. Chodzi przede wszystkim o to, że ten wielki ruch i to dążenie, które u swego początku miały upominanie się robotników o godność swojej pracy, wyrosły na bezkompromisowym dążeniu do prawdy, na przemożnej chęci odparcia narzucanego i utrwalanego przez dziesięciolecia komunistycznego kłamstwa co do naszej historii, ekonomii, życia społecznego ... Co więcej - jako metodę działania w celu osiągnięcia wyznaczonych celów obrano środki pokojowe, co w pełni korespondowało z chrześcijańską wizją ładu społecznego.

I okazało się, że po tej stronie leży zwycięstwo, że praktycznie wszystkie cele zrealizowane zostały za pomocą tych metod, bez wystrzału i przelania krwi przeciwników - mimo represji i całego arsenału zbrojeń po stronie sowieckiego Goliata w końcu "Solidarność" zwyciężyła, Polska i inne kraje odzyskały wolność a system komunistyczny legł w gruzach.

To zadziwiające nawet po tylu latach. Trudno zrozumieć te przemiany, bo właściwie, gdybyśmy do nich przykładali tylko ludzką miarę - one nie powinny się wydarzyć. Tym większa więc powinna być nasza wdzięczność i nasza radość, że żyjemy w wolnym i demokratycznym kraju, że doprowadził do tego pokojowy ruch "Solidarności". Pamiętając o bohaterach z tego okresu, a przede wszystkim o ofiarach represji komunistycznych, oddając im cześć, wspominając w modlitwie bądźmy jednak przede wszystkim dumni z tego, że tak jak w 1920 r. nasze młode państwo potrafiło przeciwstawić się zalewowi bolszewików z sowieckiej Rosji, chroniąc całą Europę, tak 60 lat później w naszym kraju narodził się ruch, który doprowadził do wolnej Polski i odzyskania wolności przez inne narody Europy.